Reforma Państwowej Inspekcji Pracy stała się faktem. Inspektorzy PIP uzyskali możliwość przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w umowy o pracę.
Dla przedsiębiorców i pracodawców oznacza to konieczność jeszcze dokładniejszej analizy modeli współpracy oraz weryfikacji, czy sposób realizacji zawartych umów nie posiada cech charakterystycznych dla stosunku pracy.
Poniżej przedstawiamy 5 najważniejszych naszym zdaniem aspektów reformy PIP.
- Nowe uprawnienia PIP – możliwość przekształcenia umowy w umowę o pracę
Najważniejszą zmianą jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do wydawania decyzji dotyczących przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych oraz kontraktów B2B w umowy o pracę.
W pierwszej kolejności inspektor pracy będzie mógł wydać polecenie usunięcia stwierdzonych naruszeń. Dopiero w przypadku jego niewykonania dojdzie do wydania decyzji o ustaleniu istnienia stosunku pracy.
Pracodawca oraz osoba wykonująca pracę będą mogli odwołać się od takiej decyzji do sądu pracy w terminie 30 dni. Odwołanie co do zasady wstrzyma wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie przewidziano możliwość zabezpieczenia roszczeń pracownika na czas trwania postępowania.
- Kontrole zdalne i elektroniczna dokumentacja
Reforma umożliwia prowadzenie kontroli PIP w formie zdalnej, jeżeli będzie to uzasadnione charakterem działalności przedsiębiorcy oraz nie utrudni realizacji celu kontroli.
Inspektor pracy będzie mógł m.in. przeprowadzać czynności za pomocą transmisji online, żądać przekazania dokumentów elektronicznych, akt osobowych czy innych materiałów związanych z zatrudnieniem. Również część dokumentacji kontrolnej, w tym protokoły i decyzje, będzie mogła być sporządzana elektronicznie.
- Ściślejsza współpraca PIP, ZUS i KAS
Nowe przepisy przewidują zwiększoną wymianę informacji pomiędzy Państwową Inspekcją Pracy, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową. Instytucje te będą współpracować przy identyfikowaniu podmiotów, w których może dochodzić do zastępowania stosunku pracy innymi formami współpracy. W praktyce oznacza to możliwość bardziej ukierunkowanych kontroli oraz większą koordynację działań tych organów. Współpraca ta wpływa również na ewentualne ryzyka podatkowe.
- Elementy współpracy mogące wskazywać na istnienie stosunku pracy
Przy ocenie prawidłowości stosowanych modeli współpracy kluczowe znaczenie będzie miał faktyczny sposób wykonywania obowiązków. Ryzyko zakwestionowania umowy może zwiększać w szczególności:
-
- podporządkowanie organizacyjne wykonawcy,
- wykonywanie pracy w sposób typowy dla pracownika,
- ograniczona samodzielność i niezależność,
- brak rzeczywistego ryzyka gospodarczego po stronie wykonawcy,
- brak odpowiedzialności wobec osób trzecich,
- występowanie innych elementów charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego.
Należy pamiętać, że nie tylko brzmienie umowy, ale również sposób jej wykonania będą miały wpływ na wynik ewentualnej kontroli.
- Nowe uprawnienia PIP to również ryzyka podatkowe
Nowe regulacje mogą prowadzić nie tylko do przekwalifikowania relacji na stosunek pracy, ale również generować istotne ryzyka podatkowe (PIT, VAT, CIT).
Rekomendacje
W związku z wejściem w życie nowych regulacji pracodawcy i przedsiębiorcy powinni przeanalizować stosowane modele współpracy, dokumentację oraz praktykę wykonywania umów. Szczególnego znaczenia nabiera identyfikacja obszarów ryzyka oraz wdrożenie bezpiecznych modeli współpracy.
Nowe uprawnienia PIP wymagają nowego spojrzenia na współpracę B2B i umowy cywilnoprawne. Skorzystaj z profesjonalnej analizy i upewnij się, że przyjęte rozwiązania są bezpieczne.
