Magazyn wysokiego składowania

Podatek od nieruchomości jeszcze do niedawna był traktowany przez wielu podatników jako stosunkowo stabilny i przewidywalny obszar rozliczeń. Obecnie jednak sytuacja ta ulega wyraźnej zmianie. Co istotne, źródłem tej dynamiki nie są zmiany legislacyjne, lecz przede wszystkim zmieniająca się praktyka interpretacyjna organów podatkowych.

Punktem zwrotnym okazała się nowelizacja przepisów, która weszła w życie na początku 2025 r. To właśnie ona zapoczątkowała proces kształtowania się nowej linii interpretacyjnej, w ramach której organy coraz częściej odmiennie kwalifikują określone obiekty dla celów podatku od nieruchomości.

Problem, który dotyczy wielu podatników

W praktyce wielu podatników nadal posługuje się klasyfikacją przyjętą lata temu, bez dokonania aktualizacji przyjętej klasyfikacji w świetle nowych regulacji. Tymczasem zmiany z 2025 r. w niektórych przypadkach wprost rozszerzyły zakres opodatkowania, a w innych otworzyły pole do bardziej restrykcyjnej interpretacji przepisów przez organy.

Jednym z obszarów, w którym widać szczególnie wyraźną zmianę podejścia są magazyny wysokiego składowania.

Magazyn – budynek czy budowla?

Kwestia ta ma fundamentalne znaczenie praktyczne. Budynki są opodatkowane według powierzchni użytkowej, natomiast budowle według ich wartości. Różnica w wysokości podatku może być więc bardzo istotna.

W jednej z najnowszych interpretacji indywidualnych Prezydent Miasta Poznania zajął stanowisko, które może istotnie wpłynąć na praktykę rozliczeń w tym zakresie.

Sprawa dotyczyła magazynu wysokiego składowania wykorzystywanego do przechowywania piwa w butelkach, puszkach i kegach. Obiekt został posadowiony na fundamencie, posiadał dach, przegrody budowlane oraz instalacje techniczne, a więc na pierwszy rzut oka spełniał ustawowe cechy budynku.

Dodatkowo konstrukcja była wykorzystywana na podstawie umowy leasingu z możliwością jej demontażu po zakończeniu umowy.

Argumentacja podatnika

Wnioskodawca wskazywał, że obiekt spełnia wszystkie przesłanki uznania go za budynek:

    • jest trwale związany z gruntem,
    • posiada fundament, dach i wydzielone przegrody,
    • jego konstrukcja zapewnia stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne.

Podkreślono również, że dokumentacja projektowa operuje kategoriami charakterystycznymi dla budynków (np. powierzchnia użytkowa), a nie dla obiektów takich jak zbiorniki, gdzie kluczowa jest pojemność.

W odniesieniu do kwestii określenia, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego magazynu, argumentowano, że ze względu na leasingowy charakter konstrukcji i możliwość jej demontażu, właścicielem danego obiektu (a tym samym podatnikiem) jest finansujący.

Podejście organu podatkowego

Organ podatkowy przyjął jednak zupełnie inną perspektywę.

Choć nie kwestionował, że obiekt posiada cechy konstrukcyjne budynku, uznał, że decydujące znaczenie ma jego funkcja oraz parametry techniczne. W szczególności wskazano, że kluczowym parametrem magazynu jest jego kubatura, utożsamiona przez organ z pojemnością.

Zdaniem organu opakowania, w których przechowywane było piwo (puszki butelki, kegi) pełnią jedynie funkcję pomocniczą, natomiast zasadniczą funkcją obiektu jest magazynowanie dużych ilości płynów.

W konsekwencji organ uznał, że obiekt nie jest typowym budynkiem użytkowym, lecz pełni funkcję zbliżoną do zbiornika. To z kolei doprowadziło do jego zakwalifikowania jako budowli, a więc do opodatkowania obiektu według wartości początkowej (2% wartości początkowej).

Natomiast w odniesieniu do kolejnego pytania, tj. określenie podatnika podatku od nieruchomości – organ zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że podatnikiem jest finansujący.

Dlaczego ta sprawa jest tak istotna?

Zaprezentowane stanowisko może mieć bardzo szerokie konsekwencje.

Jeżeli przyjąć logikę zaprezentowaną przez organ, to w skrajnych przypadkach możliwe byłoby uznanie za budowle także innych magazynów, w których przechowywane są:

    • produkty płynne,
    • materiały sypkie,
    • wyroby gotowe o określonych właściwościach fizycznych.

Taka interpretacja prowadziłaby do znaczącego rozszerzenia zakresu opodatkowania budowli, a tym samym do istotnego zwiększenia obciążeń podatkowych przedsiębiorców.

Na ten moment brak jest informacji, czy sprawa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy jednak zakładać, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo dalszego sporu. Ewentualne rozstrzygnięcie sądu może mieć kluczowe znaczenie dla ukształtowania się praktyki w tym obszarze.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

W aktualnym stanie prawnym i interpretacyjnym nie można już bezrefleksyjnie opierać się na dotychczasowych klasyfikacjach.

Tym samym rekomendowane jest:

    • dokonanie przeglądu posiadanych nieruchomości i obiektów,
    • aktualizacja dokonanej przed laty klasyfikacji obiektów w oparciu o aktualne przepisy i praktykę interpretacyjną,
    • identyfikacja potencjalnych ryzyk podatkowych,
    • rozważenie zabezpieczenia swojego stanowiska poprzez interpretację indywidualną.

W wielu przypadkach różnica między uznaniem obiektu za budynek a budowlę może oznaczać wielokrotny wzrost zobowiązania podatkowego.

Doświadczenia dużych firm z KSeF

Podczas naszego ostatniego webinaru pt: KSeF: Doświadczenia dużych firm i lekcje dla MŚP przed kwietniowym startem, który odbył się 19 marca, omówiliśmy pierwsze doświadczenia przedsiębiorców związane z funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF. W większości przypadków wskazywali oni na trudności, które można pogrupować w następujące kategorie:

  1. problemy związane z funkcjonowaniem samego KSeF,
  2. problemy wynikające z działania wewnętrznych systemów księgowo-finansowych,
  3. problemy we współpracy z kontrahentami,
  4. problemy związane z kosztami wdrożenia KSeF.

W poprzednim wpisie przyglądaliśmy się dwóm pierwszych kategoriom. Dziś, omówimy kolejne dwie. 

Problemy we współpracy z kontrahentami  

Główne problemy we współpracy z kontrahentami wynikają z budowy schemy faktury ustrukturyzowanej. Zawiera ona bowiem ścisłe wytyczne w zakresie umieszczania obligatoryjnych elementów faktury, pozostawiając podatnikom pewną dozę swobody w wyborze miejsc, w których będą umieszczane elementy dodatkowe, wykraczające poza dane obowiązkowe.  

Zamieszczenie takich, fakultatywnych elementów na fakturze ustrukturyzowanej może być natomiast istotne z wielu powodów. KSeF to quasi chmura z fakturami, na którą wpływają wszystkie faktury wystawione dla danego podatnika, na jego NIP. Dla ułatwienia ich rozdziału pomiędzy konkretnymi działami czy osobami, a ostatecznie dla dokonania dekretacji, księgowania i realizacji zapłaty za nie, pożądane jest więc, żeby na fakturze znalazły się dodatkowe dane pozwalające na jej powiązanie z określonym wydatkiem.   

Jest to jednak o tyle utrudnione, że podanie dodatkowych danych zależy właściwie od decyzji wystawcy faktury (która powinna oczywiście uwzględniać kwestie biznesowe). Prośby w tym zakresie są natomiast nierzadko ignorowane, czy to ze względu na niechęć do dokładania sobie pracy, czy to ze względu na ograniczenia systemowe. 

Często też, nawet jeśli kontrahenci decydują się umieszczać dodatkowe elementy, wybierają do prezentacji tych samych danych różne miejsca faktury ustrukturyzowanej. W konsekwencji, odbiorcy faktur nie są w stanie wdrożyć pełnej automatyzacji i muszą sięgać po ręczne rozwiązania w celu właściwego zadekretowania i zaksięgowania faktury.  

Ten sam problem dotyka też z drugiej strony wystawców faktur – otrzymują oni od kontrahentów prośby o umieszczanie takich samych danych w różnych miejscach faktury. Często jest to natomiast niemożliwe ze względu na ograniczenia systemu i przystosowanie go do umieszczania jednej danej w konkretnym miejscu.  

Koszty wdrożenia KSeF 

W teorii korzystanie z KSeF powinno być darmowe. Ministerstwo Finansów uruchomiło bowiem bezpłatne narzędzia takie jak Aplikacja Podatnika, a także przeprowadzało szereg nieodpłatnych szkoleń. W praktyce jednak, korzystanie z ministerialnych udogodnień ma sens wyłącznie w przypadku niewielkich działalności gospodarczych i jest problematyczne w podmiotach o rozbudowanych, licznych procesach. W ich przypadku, konieczne było dostosowanie wewnętrznych systemów, procedur i procesów do pracy w KSeF, co wiązało się z wydatkami, które sami przedsiębiorcy określają jako „potężne” lub „horrendalne”. Do tego doszły także wydatki na dostosowanie się do nowej schemy JPK_VAT zmienianej w związku z wejściem w życie KSeF.  

Podatnicy często wskazują, że ponoszone przez nich koszty są niewspółmierne do korzyści osiąganych przez Ministerstwo Finansów, które (zdaniem przedsiębiorców) już dziś dysponuje dużą dozą informacji o nich. 

Podsumowanie

Praktyka pokazuje, że największe wyzwania związane z KSeF nie wynikają wyłącznie z samej technologii, ale z jej wpływu na relacje biznesowe i codzienne procesy operacyjne. Brak jednolitego podejścia do danych fakultatywnych oraz ograniczenia systemowe po obu stronach transakcji realnie utrudniają automatyzację i zwiększają nakład pracy po stronie działów finansowych.

Jednocześnie wdrożenie KSeF oznacza dla wielu podmiotów istotne nakłady, zarówno technologiczne, jak i organizacyjne, które w praktyce znacząco wykraczają poza korzystanie z udostępnionych narzędzi publicznych.

Dlatego kluczowe staje się nie tylko techniczne dostosowanie do nowych wymogów, ale również uporządkowanie zasad współpracy z kontrahentami oraz właściwe zaprojektowanie procesów wewnętrznych. W tym obszarze wsparcie doradcy podatkowego pozwoli ograniczyć ryzyka, usprawnić wdrożenie i dostosować rozwiązania do realiów konkretnej organizacji.

Doświadczenia dużych firm z KSeF

Podczas naszego ostatniego webinaru pt: KSeF: Doświadczenia dużych firm i lekcje dla MŚP przed kwietniowym startem, który odbył się 19 marca, omówiliśmy pierwsze doświadczenia przedsiębiorców związane z funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF. W większości przypadków wskazywali oni na trudności, które można pogrupować w następujące kategorie:

  1. problemy związane z funkcjonowaniem samego KSeF,
  2. problemy wynikające z działania wewnętrznych systemów księgowo-finansowych,
  3. problemy we współpracy z kontrahentami,
  4. problemy związane z kosztami wdrożenia KSeF.

W dalszej części artykułu skupimy się na dwóch pierwszych obszarach.

Problemy z KSeF

Jednym z pierwszych, dość głośno komentowanych problemów związanych z działaniem KSeF była awaria profilu zaufanego. Wiele osób, które w początkowych dniach lutego próbowało zalogować się do KSeF tym kanałem, napotykała na informację o błędzie. Warto pamiętać, że awaria profilu zaufanego to nie awaria KSeF – podatnik powinien uwierzytelnić się w systemie innym sposobem i wystawiać faktury ustrukturyzowane.

W praktyce okazało się też, że wprowadzony limit faktury (1MB) jest za niski dla dokumentów zawierających wiele pozycji, co zmusza podatników do dzielenia faktur na kilka mniejszych i sprawia, że ich kontrahenci otrzymują więcej dokumentów niż przed wejściem w życie KSeF. Proponowane przez Ministerstwo rozwiązanie polegające na indywidualnym zwiększeniu tego limitu nie działa, gdyż … MF długo rozpatruje wniosek, aby ostateczniej odmówić zwiększenia. Podobnie jest ze zgodą na załącznik ustrukturyzowany. Zdarza się, że mimo formalnych 3 dni na decyzję, Ministerstwo zwleka dłużej lub jej nie wydaje.

Przedsiębiorcy skarżą się również, że muszą utrzymywać wiele kanałów odbierania faktur, co, mimo zapowiadanej automatyzacji, dokłada pracy zespołom zakupowym.  Podatnicy obawiają się także o bezpieczeństwo danych umieszczanych w KSeF i nie do końca wierzą zapewnieniom Ministerstwa Finansów, że wszystko jest przechowywane na serwerach w Polsce i jest bezpieczne.

Problemy z systemami księgowo-finansowymi

Najczęściej zgłaszanym problemem wynikającym z działania systemów księgowo-finansowych była kwestia wizualizacji faktury ustrukturyzowanej. Przedsiębiorcy wskazują, że ich systemy generują wizualizacje w sposób nieprawidłowy, co utrudnia odszyfrowanie xml i dostarcza dodatkowej pracy zespołom księgowym. Trudno także wizualizować wszystkie faktury ręcznie, poprzez Aplikację Podatnika, choć mogłoby to rozwiązać problem nieprawidłowości. Należy wskazać, że o ile posługiwanie się nieprawidłową wizualizacją na potrzeby wewnętrzne nie powinno wiązać się z żadnym ryzykiem, o tyle przed wysyłką jej kontrahentowi zalecane jest naprawienie błędów. Ministerstwo Finansów dość jasno wskazuje bowiem, że wizualizacja powinna zasadniczo odzwierciedlać xml.

Często podnoszoną kwestią są także tzw. „niewidoczne” faktury, wystawione przez podatnika, z nadanym numerem KSeF, ale niepojawiające się na koncie KSeF nabywcy. Techniczne problemy, związane z integracją wewnętrznego systemu z KSeF, czy też z generowaniem prawidłowych kodów QR to jedne z podstawowych wyzwań przedsiębiorców, wymagające sporego nakładu pracy i długich przygotowań.

Podsumowanie

Pierwsze miesiące funkcjonowania KSeF pokazały, że największe wyzwania mają charakter zarówno systemowy, jak i operacyjny. Z jednej strony przedsiębiorcy mierzą się z ograniczeniami i niedoskonałościami samego systemu, z drugiej – z koniecznością dostosowania własnych narzędzi oraz procesów do nowych realiów.

W kolejnym wpisie przyjrzymy się szerzej pozostałym, wskazanym wyżej problemom.

Reforma PIP 2026

Dnia 13 marca 2026 r. na biurko Prezydenta trafiła nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W ostatecznej wersji nowelizacji utrzymano część z najgłośniejszych rozwiązań, w tym możliwość wydawania przez inspektorów pracy decyzji administracyjnych przekształcających umowy cywilnoprawne w umowy o pracę.

Na czym polegają kluczowe zmiany?

Nowe kompetencje PIP: przekształcanie umów w stosunek pracy decyzją administracyjną.

Projekt nowelizacji przewiduje nadanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnień do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę co jest niewątpliwie najbardziej kontrowersyjną zmianą, szeroko dyskutowaną od samego początku zapowiedzi zmian w PIP.

W praktyce oznacza to odejście od dotychczasowego modelu, w którym rozstrzygnięcie tej kwestii wymagało skierowania sprawy do sądu pracy. Nowe rozwiązanie znacząco przyspiesza proces weryfikacji form zatrudnienia i wzmacnia kompetencje organów kontrolnych.

Jednocześnie ustawodawca przewidział procedurę o charakterze „naprawczym”. Przed wydaniem decyzji inspektor powinien wskazać zidentyfikowane nieprawidłowości oraz umożliwić ich usunięcie. Dopiero brak reakcji przedsiębiorcy otwiera drogę do wszczęcia formalnego postępowania – zakończonego wydaniem decyzji albo skierowaniem sprawy do sądu.

Z perspektywy przedsiębiorców istotne znaczenie ma również możliwość zakwestionowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Wniesienie odwołania do sądu pracy wraz z wnioskiem o jego uchylenie podlegać będzie rozpoznaniu w trybie pilnym, co w praktyce stworzy realną szansę na wstrzymanie wykonalności decyzji inspektora.

Rozwiązanie to istotnie ograniczy ryzyko natychmiastowego powstania obciążeń finansowych, które na etapie postępowania odwoławczego mogą okazać się nieuzasadnione.

Na uwagę zasługuje również to, że w toku postępowania uwzględniana będzie wola stron, o ile nie pozostaje ona w sprzeczności z przepisami prawa pracy ani nie zmierza do ich obejścia.

Zgodnie z założeniami przedsiębiorca zachowa możliwość dostosowania modelu współpracy już na etapie kontroli, tak aby wyeliminować elementy charakterystyczne dla stosunku pracy. Należy jednak podkreślić, że ocena, czy podjęte działania stanowią rzeczywistą zmianę modelu współpracy, czy jedynie próbę obejścia przepisów, będzie miała charakter oceny i w praktyce może budzić istotne wątpliwości interpretacyjne

Od kiedy powstaje stosunek pracy według decyzji PIP?

Projekt zawiera bardzo istotne ograniczenie dla przedsiębiorców i pracowników. Jednak w odróżnieniu od wcześniejszej wersji projektu decyzja PIP nie może ustalać stosunku pracy wstecz, lecz co do zasady powoduje jego powstanie dopiero od dnia wydania decyzji.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli współpraca B2B trwała kilka lat, decyzja PIP będzie wywoływać skutki na przyszłość. Wyjątek przewidziano w sytuacji, gdy w trakcie kontroli przedsiębiorca rozwiąże umowę cywilnoprawną lub faktycznie zakończy współpracę. W takim przypadku za datę zawarcia umowy o pracę uznaje się dzień rozpoczęcia kontroli przez PIP.

Rozwiązanie to znacząco ogranicza potencjalne skutki finansowe decyzji inspektora, w szczególności w zakresie składek ZUS czy roszczeń pracowniczych.

Kiedy możliwe będzie ustalenie stosunku pracy wstecz?

Projekt przewiduje jednak mechanizm, który ma umożliwić ustalenie stosunku pracy za wcześniejszy okres. Mianowicie, jeżeli konieczne jest ustalenie istnienia stosunku pracy za okres wcześniejszy niż możliwy do objęcia decyzją, okręgowy inspektor pracy może skierować powództwo do sądu pracy.

W praktyce oznacza to, że:

    • decyzja PIP będzie działać głównie na przyszłość,
    • pełne ustalenie historii zatrudnienia może nastąpić dopiero w postępowaniu sądowym.

Takie rozwiązanie stanowi swego rodzaju kompromis pomiędzy postulatem zwiększenia skuteczności kontroli a zachowaniem roli sądów pracy jako organów rozstrzygających spory dotyczące zatrudnienia.

W praktyce można się spodziewać, że jeżeli kontrola przeprowadzona u przedsiębiorcy wykaże znaczne naruszenia trwające potencjalnie od lat, sprawa będzie kierowana do sądów.

Projekt nie określa wprost, za jaki okres wstecz sąd może ustalić istnienie stosunku pracy. W praktyce jednak znaczenie ma trzyletni termin przedawnienia roszczeń pracowniczych, który ogranicza możliwość dochodzenia świadczeń finansowych za wcześniejsze okresy (art. 291 § 1 Kodeksu pracy).

Czy abolicja ma zastosowanie do ewentualnej odpowiedzialności na gruncie podatkowo-składkowym?

Projekt przewiduje także rozwiązanie, które można określić jako quasi-abolicję. Warto jednak podkreślić, że abolicja, która została przewidziana przez projekt odnosi się jedynie do wybranych sankcji z Kodeksu pracy, m.in.: sankcji za zawarcie umowy cywilnoprawnej zamiast umowy o pracę oraz sankcji za brak pisemnego potwierdzenia umowy (art. 281 Kodeksu pracy).

Projekt nie zawiera natomiast przepisów przejściowych dotyczących rozliczeń podatkowych i składkowych. Oznacza to, że nawet jeśli przedsiębiorca skorzysta z tej swoistej abolicji w zakresie prawa pracy, nadal istnieje ryzyko wszczęcia postępowań przez organy podatkowe bądź Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

Także uzasadnienie projektu nie wskazuje, aby planowana abolicja miała obejmować rozliczenia podatkowe lub składkowe.

W tym kontekście nowe regulacje można raczej postrzegać jako zachętę do uporządkowania relacji z współpracownikami, zanim organy kontrolne zaczną w pełni korzystać z nowych uprawnień przewidzianych w projektowanych przepisach, a nie jako abolicję w znaczeniu jakie powszechnie znamy.

Co jeszcze porządkuje nowelizacja?

    • Przewidziano możliwość udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia na etapie odwołania. W efekcie, na czas trwania sporu, stosunek prawny może być traktowany jak umowa o pracę w odniesieniu przepisów o rozwiązaniu stosunku pracy.
    • Zaostrzono sankcje za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym, a kontrole będą mogły być prowadzone również w formie zdalnej.
    • Rozszerzono wymianę danych między ZUS, PIP i KAS, co pozwoli na bardziej efektywne typowanie podmiotów do kontroli.
    • Doprecyzowano właściwość sądów rejonowych (sądów pracy) i potwierdzono, że w takich sprawach mogą być dochodzone również roszczenia odszkodowawcze związane z niezgodnym z prawem wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. W razie uchylenia decyzji przez sąd, pracodawcy będzie przysługiwało odszkodowanie, przyznawane bez potrzeby dochodzenia go w odrębnych postępowaniach.
    • Wprowadzono możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej od Głównego Inspektora Pracy, która w razie pozytywnej oceny zapewnia ochronę przed sankcjami.

Nowe regulacje wyraźnie zmieniają punkt ciężkości – z długotrwałych sporów sądowych na szybkie decyzje administracyjne, którym towarzyszy coraz szersza współpraca pomiędzy PIP, ZUS i KAS. W praktyce oznacza to, że ryzyko zakwestionowania modelu współpracy przestaje być wyłącznie ryzykiem „pracowniczym”, a zaczyna mieć bezpośredni wymiar podatkowy i składkowy.

Dlatego rekomendujemy:

    • przegląd umów B2B i cywilnoprawnych pod kątem cech stosunku pracy,
    • identyfikację obszarów ryzyka i przygotowanie ewentualnych zmian,
    • analizę potencjalnych skutków składkowych i podatkowych jeszcze przed kontrolą.

W tym zakresie możemy Państwa wesprzeć poprzez:

    • audyt modeli współpracy i identyfikację ryzyk,
    • wsparcie w zaprojektowaniu bezpiecznego modelu współpracy (tak, aby ograniczyć ryzyko rekwalifikacji).

W obecnych realiach kluczowe jest działanie zapobiegawcze – odpowiednie przygotowanie już teraz może istotnie ograniczyć ryzyko sporów oraz potencjalnych obciążeń finansowych w przyszłości.

Obowiązek raportowania CBC i CBC-P

Raportowanie Country-by-Country (CBC) funkcjonuje w Polsce od kilku lat jako narzędzie wymiany informacji podatkowych między administracjami różnych krajów. Do tej pory jednak dane te pozostawały niedostępne dla opinii publicznej. To się zmienia – Polska wdrożyła dyrektywę, która wprowadza nowy obowiązek składania tzw. publicznego sprawozdania CBC (publiczne CBC).

CBC-R i CBC-P – wymiana informacji między organami

Obowiązek raportowania CBC dotyczy międzynarodowych grup kapitałowych, których skonsolidowane przychody przekraczają 750 mln EUR (3,25 mld PLN, jeśli skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzane jest w PLN).

Do tej pory system raportowania składał się z dwóch dokumentów. Pierwszy z nich to CBC-R – szczegółowe zestawienie zawierające informacje o globalnym rozkładzie dochodów, wysokości zapłaconego podatku dochodowego, zatrudnieniu oraz innych danych grupy kapitałowej. CBC-R co do zasady składa jednostka dominująca grupy w kraju swojej rezydencji w terminie 12 miesięcy od zakończenia sprawozdawczego roku obrotowego.

Uzupełnieniem CBC-R jest CBC-P, czyli powiadomienie, które składają podmioty należące do grup kapitałowych objętych obowiązkiem raportowania. Powiadomienie zawiera informacje o jednostce raportującej oraz wskazuje państwo, w którym zostanie złożony CBC-R. CBC-P należy złożyć w terminie 3 miesięcy od zakończenia sprawozdawczego roku obrotowego grupy (w przypadku roku obrotowego równego kalendarzowemu, termin upływa z końcem marca 2026 r.).

Ważne: te raporty nie są publiczne. Zarówno CBC-P, jak i CBC-R są dostępne wyłącznie dla organów podatkowych.

Publiczne sprawozdanie CBC – nowa era transparentności

Dyrektywa 2021/2101 nałożyła nowy obowiązek publicznego raportowania Country-by-Country. W Polsce przepisy te zostały wdrożone poprzez nowelizację Ustawy o Rachunkowości (UoR). Skutek: po raz pierwszy dane, które dotychczas dostępne były wyłącznie dla organów podatkowych, stają się ogólnodostępne.

Publiczne sprawozdanie CBC to dodatkowy obowiązek, który nie zastępuje dotychczasowego CBC-R. Oba raporty funkcjonują równolegle, ale różnią się zakresem i formatem danych.

Publiczne raportowanie CBC dotyczy, co do zasady, jednostek dominujących najwyższego szczebla oraz jednostek samodzielnych mających siedzibę w Polsce. Warunkiem powstania obowiązku sporządzenia, publikacji i udostępnienia sprawozdania o podatku dochodowym jest przekroczenie progu przychodów na poziomie 3,5 mld PLN w skonsolidowanym (lub jednostkowym dla jednostek samodzielnych) sprawozdaniu finansowym w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych.

Ważne: obowiązek nie dotyczy grup, w których zarówno jednostka dominująca, jak i wszystkie jednostki zależne mają siedzibę w Polsce.

Obowiązek publikacji i udostępnienia sprawozdania może dotyczyć również m.in. polskiej jednostki zależnej, która:

    • nie posiada statusu mikro lub małej jednostki w rozumieniu UoR, oraz
    • należy do międzynarodowej grupy, której jednostka dominująca ma siedzibę poza EOG oraz której skonsolidowane przychody jednostki dominującej przekroczyły 750 mln EUR w każdym z dwóch ostatnich lat.

Ponadto, w sytuacji, w której sprawozdanie o podatku dochodowym nie zostało opublikowane przez jednostkę dominującą (albo jednostkę samodzielną), na polską spółkę „przechodzi” również obowiązek sporządzania publicznego sprawozdania. Polskie podmioty muszą więc monitorować, czy nie wystąpił po ich stronie obowiązek w tym zakresie.

W Polsce, w przypadku wystąpienia obowiązku raportowania sprawozdania o podatku dochodowym, UoR nakłada na spółki następujące obowiązki:

    • złożenie sprawozdania o podatku dochodowym we właściwym rejestrze sądowym;
    • zamieszczenie sprawozdania na stronie internetowej jednostki;
    • zapewnienie publicznego dostępu do sprawozdania na stronie internetowej jednostki przez okres co najmniej 5 lat.

Pierwsze sprawozdania będą dotyczyć roku obrotowego rozpoczętego po 21 czerwca 2024 r. Termin publikacji to 12 miesięcy od dnia bilansowego, co dla podmiotów z rokiem obrotowym zgodnym z kalendarzowym oznacza publikowanie sprawozdań za 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Dlaczego to ważne?

Wiele grup, które do tej pory raportowały CBC tylko do urzędów, będą musiały przygotować dodatkowe sprawozdanie – tym razem również do publicznej wiadomości. Szczególnie w pierwszym roku raportowania warto więc z wyprzedzeniem zweryfikować obowiązki związane z publicznym CBC. Co prawda zakres danych wymaganych w obu raportach (tj. w raporcie CBC-R i sprawozdaniu) jest zbliżony, jednak należy mieć na uwadze, że nowe sprawozdanie ma bardziej ustandaryzowaną formę, co m.in. ułatwi porównywanie takich sprawozdań przez różnych interesariuszy.

Projekt nowelizacji CIT i PIT 2026

Dnia 16 marca 2026 r. opublikowano projekt ustawy przewidujący zmiany m.in. w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) oraz podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Aktualnie projekt znajduje się na etapie opiniowania.

W dalszej części przedstawiamy wybrane – w naszej ocenie najistotniejsze – zagadnienia wynikające z proponowanych zmian. Dla przejrzystości zostały one pogrupowane tematycznie, w szczególności w obszarach dotyczących IP Box, estońskiego CIT oraz relacji pomiędzy podmiotami powiązanymi.

1. Zmiany związane z opodatkowaniem transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi:

Powrót do pomysłu ukrytej dywidendy?

Projekt wprowadza przepisy ograniczające zaliczanie do kosztów podatkowych wydatków traktowanych jako „ukryta dywidenda”.

Nowe przepisy przewidują, że niektóre wydatki ponoszone przez spółkę na rzecz podmiotów powiązanych (np. wspólników lub firm z nimi powiązanych) nie będą mogły być zaliczane do kosztów podatkowych.

Ustawodawca chce ograniczyć sytuacje, w których zysk ze spółki jest „wyprowadzany” w inny sposób niż poprzez dywidendę – np. poprzez:

    • usługi doradcze świadczone przez wspólnika,
    • inne świadczenia realizowane przez podmioty powiązane.

Dotychczas takie wydatki często:

    • były kosztem podatkowym dla spółki (czyli obniżały CIT),
    • a jednocześnie były opodatkowane niższą stawką po stronie wspólnika (np. ryczałtem 8,5%).

2. Propozycja zmian dla ryczałtowców:

Wyższa stawka dla transakcji z podmiotami powiązanymi.

Projekt zakłada wprowadzenie stawki 17% dla przychodów uzyskiwanych m.in. z:

    • najmu i dzierżawy,
    • umów dotyczących własności intelektualnej,

jeżeli są one realizowane na rzecz podmiotów powiązanych.

Dodatkowe opodatkowanie przychodów z najmu. W przypadku najmu na rzecz podmiotów powiązanych: przychody do 100 tys. zł będą opodatkowane według podstawowych zasad, z kolei nadwyżka ponad ten limit będzie objęta stawką 15%.

3. Zmiany w IP Box:

IP Box – minimalny poziom zatrudnienia.

Projekt wprowadza nowy warunek korzystania z ulgi IP Box – aby skorzystać z preferencji, podatnik będzie musiał spełnić jeden z poniższych warunków:

    • zatrudniać co najmniej 3 osoby na umowę o pracę przez większość roku (minimum 300 dni), lub
    • ponosić odpowiednio wysokie koszty wynagrodzeń dla co najmniej 3 osób (na określonym poziomie powiązanym z przeciętnym wynagrodzeniem).

Dodatkowo osoby te nie mogą być podmiotami powiązanymi z podatnikiem. Celem proponowanej zmiany jest przesunięcie ulgi w stronę większych, bardziej zorganizowanych podmiotów oraz ograniczenie wykorzystywania jej wstecz poprzez korekty podatkowe.

Danina solidarnościowa a IP Box – dochody objęte preferencyjną stawką 5% (IP Box) będą wliczane do podstawy daniny solidarnościowej.

4. Zmiany w estońskim CIT (ryczałt od dochodów spółek):

Wprowadzenie definicji „wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą”.

Projekt wprowadza definicję, zgodnie z którą wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą są w szczególności:

    • Wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów, zachowanie źródła przychodów, zabezpieczenie źródła przychodów.
    • Wszelkiego rodzaju opłaty i należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym, czyli np.: kary, grzywny, sankcje administracyjne lub podatkowe.

Doprecyzowanie definicji „ukrytych zysków”.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji, wskazano, że dotychczasowe przepisy były nieprecyzyjne i powodowały liczne wątpliwości – w szczególności w zakresie tego, kiedy dane świadczenie na rzecz wspólnika powinno być uznane za tzw. ukryty zysk. Wobec czego, w projekcie usunięto niejasne kryterium „związku z prawem do udziału w zysku”, a jednocześnie wprost wskazano, że za ukryte zyski mogą być uznane m.in.:

„wszelkiego rodzaju opłaty i należności:

    • wynikające z umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, 
    • za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub wartości, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4-7,
    • z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń, oraz świadczeń o podobnym charakterze, oraz 

wynagrodzenie wypłacone wspólnikowi z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych.”

Jednocześnie wprowadzono dodatkowe doprecyzowanie – z kategorii ukrytych zysków wyłączono m.in.:

    • zakup towarów, materiałów i surowców wykorzystywanych w działalności,
    • zakup usług, które są dalej odsprzedawane lub służą do wytworzenia oferowanych produktów/usług.

Likwidacja możliwości zmiany formy opodatkowania na ryczałt przed końcem roku podatkowego.

Projekt zakłada wyłączenie możliwości wejścia w estoński CIT „w trakcie roku”.

Uznawanie sprawozdań finansowych podpisanych po terminie.

Sprawozdania sporządzane na potrzeby wejścia w estoński CIT będą uznawane za prawidłowe nawet wtedy, gdy zostaną podpisane po terminie przez kierownika jednostki lub osobę prowadzącą księgi.

Domniemanie dotyczące momentu rozpoznania dystrybucji zysku netto po wyjściu z estońskiego CIT.

Dotychczas podatek od zysków wypracowanych w okresie estońskiego CIT był płacony dopiero w momencie ich wypłaty, co w praktyce pozwalało na znaczne odroczenie opodatkowania oraz przypisywanie wypłat do zysków z wcześniejszych okresów. Po zmianie przyjmuje się, że każda wypłata zysku po wyjściu z estońskiego CIT jest w pierwszej kolejności traktowana jako wypłata zysków z tego okresu. W konsekwencji oznacza to obowiązek zapłaty podatku niezależnie od tego, kiedy zysk faktycznie został wypracowany. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której z uchwały o podziale zysku jednoznacznie wynika, że wypłata dotyczy zysków sprzed okresu estońskiego CIT – w takim przypadku możliwe jest uniknięcie opodatkowania na nowych zasadach.

Liberalizacja warunku zatrudnienia w ryczałcie od dochodów spółek.

Dotychczas przepisy nie pozwalały łączyć różnych form zatrudnienia – należało mieć albo 3 osoby na umowie o pracę, albo 3 osoby na umowach cywilnoprawnych. W praktyce oznaczało to, że np. 2 osoby na zleceniu i 1 na etacie nie spełniały warunku. Po zmianie możliwe będzie łączenie tych form – wynagrodzenia z umów o pracę i innych umów będą sumowane. Na ten moment projekt znajduje się na etapie opiniowania i może ulec zmianom, będziemy Pana informować na bieżąco o postępach w pracach nad projektem oraz o ewentualnych zmianach w zakresie przepisów o estońskim CIT.

5. Amortyzacja w spółkach nieruchomościowych.

Projekt wprowadza:

    • Zakaz amortyzacji nieruchomości klasyfikowanych jako inwestycje długoterminowe w bilansie.
    • Celem jest ograniczenie tworzenia sztucznej tarczy podatkowej i zwiększenie spójności między wynikiem finansowym a dochodem podatkowym.

Zakaz zmiany stawek amortyzacyjnych po terminie złożenia zeznania.

    • Wybór stawki amortyzacyjnej będzie musiał być dokonany do terminu złożenia zeznania podatkowego za dany rok.
    • Celem jest zapobieganie retroaktywnym zmianom, które pozwalały sztucznie obniżać koszty w celu optymalizacji podatkowej.
    • Regulacja nie odbiera podatnikom swobody wyboru stawki, ale jasno określa moment podjęcia decyzji.

Projekt przewiduje szereg istotnych zmian podatkowych, które mogą wpłynąć na sposób rozliczeń oraz prowadzenia działalności. Na tym etapie są to jeszcze propozycje legislacyjne i nie jesteśmy w stanie ocenić jaki będzie ich ostateczny kształt i czy w ogóle wejdą w życie, niemniej już teraz warto mieć świadomość kierunku planowanych zmian i ich potencjalnych konsekwencji.

W przypadku pytań lub potrzeby analizy skutków zmian zapraszamy do kontaktu.