wrz 20, 2024 | artykuły, blog
DAROWIZNA NA CELE POŻYTKU PUBLICZNEGO
Aby pomniejszyć dochód opodatkowany CIT o wartość przekazanych darowizn muszą one być – zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 Ustawy CIT przekazane:
- na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jednym z takich celów jest pomoc ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
- organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy.
Ważne!
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Ustawa CIT nie uzależnia odliczenia darowizny od tego, by obdarowany podmiot posiadał status organizacji pożytku publicznego (OPP).
Ustawa odwołuje się jedynie do przepisów, które definiują organizacje pozarządowe, które mogą prowadzić działalność pożytku publicznego.
Organizacjami pozarządowymi są osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, które:
- nie są jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,
- nie działają w celu osiągnięcia zysku.
Ponadto odliczeniu od dochodu podlega darowizna udzielona na rzecz:
-
- osób prawnych i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego,
- stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,
- spółdzielni socjalnych,
- spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubów sportowych, które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.
Jeśli chodzi o osoby prawne czy jednostki organizacyjne kościoła katolickiego to są to m.in. parafie, diecezje, Caritas Polska czy Caritas danej diecezji.
Odliczyć można darowizny łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu.
Pamiętajmy, że nie odliczymy darowizn przekazanych na rzecz m.in.:
-
- partii politycznych,
- związków zawodowych i organizacji pracodawców,
- samorządów zawodowych.
Odliczeniu od dochodu nie podlegają także darowizny przekazane na rzecz:
-
- osób fizycznych oraz
- prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, czy wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.
Pamiętajmy – darowizna na rzecz pracowników, współpracowników czy ich rodzin nie może być odliczona od dochodu.
Ważne!
Aby odliczyć darowiznę od dochodu należy posiadać dowód wpłaty na rachunek bankowy. Jeśli darowizna ma postać rzeczową – kluczowy jest dokument z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.
DAROWIZNA NA RZECZ SZKÓŁ
W powodzi ucierpiało wiele szkół. Przekazując darowizny szkołom można skorzystać z mechanizmu odliczenia darowizny od dochodu, łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu.
Ważne!
Korzyści podatkowe dają darowizny przekazane jedynie określonym szkołom.
Ustawodawca wskazuje tu na:
-
- publiczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, o których mowa w 4 pkt 28a Prawa oświatowego, czyli:
- pięcioletnie technikum,
- trzyletnią branżową szkołę I stopnia,
- trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy,
- dwuletnią branżową szkołę II stopnia,
- szkołę policealną dla osób posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku,
- szkoły artystyczne,
- publiczne placówki i centra, o których mowa w 2 pkt 4 Prawa oświatowego, czyli
- placówki kształcenia ustawicznego,
- centra kształcenia zawodowego oraz
- branżowe centra umiejętności.
Odliczenie stosuje się w przypadku gdy przedmiotem darowizny są materiały dydaktyczne lub środki trwałe, z wyjątkiem materiałów dydaktycznych lub środków trwałych, które nie są kompletne, zdatne do użytku lub są starsze niż 12 lat.
Uwaga!
Przekazanie darowizny szkole podstawowej lub liceum ogólnokształcącemu nie uprawnia do odliczenia wartości darowizny od dochodu.
DAROWIZNA A KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODU
Darowizny pieniężne nie mogą być uwzględniane w kosztach uzyskania przychodów.
Kosztem uzyskania przychodów mogą być jednak koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych (za wyjątkiem napojów alkoholowych) przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.
Uwaga!
Przekazując artykuły spożywcze zaliczymy ich wartość do kosztów podatkowych pod warunkiem, że obdarowanym będzie OPP.
W kolejnych wpisach postaramy się wskazać, jaki wpływ na możliwość ujęcia pomocy w kosztach uzyskania przychodów, przyjęte przez firmę zasady CSR.
ZAPOMOGI
Jedną z form pomocy dla poszkodowanych mogą być zapomogi. Ustawa PIT zwalnia z podatku zapomogi. Kwota zwolnienia jest różna w zależności od tego, z jakiego źródła zapomoga jest finansowana.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 Ustawy PIT zwalnia się z podatku PIT zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych czy klęsk żywiołowych:
-
- z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra – niezależnie od ich wysokości,
- z innych źródeł – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6.000 zł
Warto wskazać, że zwolnienia powyższe nie są ograniczone podmiotowo. Tym samym, jeśli zapomoga zostanie udzielona np. byłemu pracownikowi ze środków obrotowych firmy, to do kwoty 6.000 zł jest zwolniona z PIT.
Kwestią bardziej problematyczną jest to, czy wydatki na zapomogi mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Tutaj można się spodziewać różnego podejścia organów podatkowych. W interpretacji z 20 grudnia 2019 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.496.2019.1.AT, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podzielił stanowisko podatnika wskazujące na możliwość ujęcia takiego wydatku na rzecz pracowników i byłych pracowników jako kosztu.
PODATEK VAT
17 września Minister Finansów opublikował w Dzienniku Ustawy (poz. 1381) rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek VAT na towary i usługi przekazane nieodpłatnie na rzecz powodzian.
Zgodnie z tym rozporządzeniem do dnia 31 grudnia 2024 r. obniżoną do wysokości 0 % stawkę podatku stosuje się do:
-
- dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy
- świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy
– na cele związane z pomocą poszkodowanym wskutek intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r.
Rozporządzenie nie precyzuje ani nie ogranicza zakresu przekazywanych nieodpłatnie towarów i usług.
Obniżoną stawkę podatku, o której mowa w ust. 1, stosuje się wyłącznie do dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych na rzecz:
1) organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
2) jednostek samorządu terytorialnego;
3) podmiotów leczniczych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej;
4) Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Obniżoną stawkę podatku stosuje się pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy między podatnikiem dokonującym dostawy towarów lub świadczącym usługi, o których mowa w ust. 1, oraz obdarowanym/otrzymującym nieodpłatną usługę z której wynika, że dostarczane towary lub świadczone usługi będą wykorzystane na cele związane z pomocą poszkodowanym wskutek intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r.
wrz 10, 2024 | artykuły, blog
Rozporządzenie w sprawie Jednolitego Pliku Kontrolnego CIT zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 29 sierpnia 2024 roku (Dz.U. z 2024 r. poz. 1314).
Rozporządzenie nakłada obowiązek raportowania ksiąg rachunkowych w dwóch strukturach (zwanych łącznie jako JPK_CIT):
- schemie JPK_KR_PD, zawierającej informacje o ewidencji księgowej,
- schemie JPK_ST_KR, zawierającej ewidencję środków trwałych.
Głównym założeniem wprowadzenia JPK_CIT jest otrzymywanie cyklicznego, szczegółowego rocznego zestawienia księgowań stanowiących podstawę do wyliczenia CIT, a przez to zwiększenie transparentności danych podatkowych.
Od kiedy i jakich kategorii podmiotów dotyczy?
MF określiło harmonogram następujących po sobie terminów wdrażania JPK_CIT dla poszczególnych grup podatników (obie ww. struktury będą wymagane od początku obowiązywania regulacji dla danej grupy podatników):
- Dla podatkowych grup kapitałowych oraz podatników CIT, których przychód w poprzednim roku podatkowym przekroczył 50 mln euro, terminem jest 31 grudnia 2024 r.,
- Dla podatników CIT obowiązanych przesyłać ewidencję JPK_VAT oraz podatników PIT w tej samej sytuacji, terminem jest 31 grudnia 2025 r.,
- Natomiast dla pozostałych podatników CIT oraz PIT, terminem jest 31 grudnia 2026 r.
Powyższy harmonogram oznacza, że podatnicy powinni możliwie najszybciej rozpocząć proces przygotowania do wdrożenia struktur JPK_CIT.
Struktury JPK_KR_PD i JPK_ST – jakich danych dotyczą?
Celem wdrożenia nowej struktury JPK_KR_PD jest umożliwienie szczegółowego raportowania danych związanych z zapisami księgowymi, w tym wyniku podatkowego i bilansowego. Nowa schema ma bezpośrednie przełożenie na proces weryfikacji poprawności kalkulacji podatkowych wykazywanych w sprawozdaniach. Ma to usprawnić kontrolną działalność jednostek KAS i – jak się wydaje – zmniejszy zaangażowanie podatników w udzielanie wyjaśnień podczas ewentualnej kontroli.
Nowa struktura JPK_KR_PD wprowadza wystandaryzowane plany kont dla różnych typów jednostek, takich jak podmioty sektora finansowego (banki, zakłady ubezpieczeń), organizacje pożytku publicznego i inne, co wymaga sporządzenia mapowania danych dla poszczególnych rodzajów kont.
Nowa struktura JPK_ST_KR wymaga z kolei raportowania bardzo szczegółowych informacji o prowadzonej ewidencji środków trwałych. Obecna wersja schemy wskazuje jako obligatoryjne – przykładowo – takie pola jak: potwierdzenia nabycia, datę wytworzenia lub wykreślenia z ewidencji środków trwałych lub wartości niematerialnej i prawnej. Będzie to wymagało przekazywania danych dotyczących m.in. dowodu potwierdzającego ww. operacje, dokument OT, numer identyfikacji podatkowej kontrahenta, jak również wysokość, rodzaj i typ różnicy pomiędzy wynikiem bilansowym i podatkowym.
W rezultacie, podatnicy będą musieli zweryfikować prowadzoną przez siebie ewidencję ŚT z perspektywy gromadzenia niezbędnego kompletu informacji.
Co robić?
Należy możliwie najszybciej rozpocząć prace nad dostosowaniem swoich systemów do nowych wymogów JPK_CIT. W pierwszym kroku należy rozpocząć weryfikację obecnego procesu kalkulacji CIT, by następnie porównać zakres dostępnych danych w systemie z danymi opisanymi przez MF w strukturach JP_KR_PD oraz JPK_ST_KR.
Należy więc przeprowadzić pogłębioną analizę procesów księgowych, w tym jakości danych czy języka, w jakim obecnie prowadzona jest ewidencja księgowa.
Proces dostosowania do nadchodzących zmian może okazać się czasochłonny, dlatego zachęcamy do nadania temu zagadnieniu odpowiedniego priorytetu.
sie 9, 2024 | artykuły, blog
Zerkając z lotu ptaka na całokształt systemu prawa podatkowego w Polsce na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy nie sposób nie dostrzec, że uwaga polskiej administracji podatkowej jest dość precyzyjnie skupiona na obszarze samozatrudnienia (kontraktów B2B).
Samozatrudnienie w wielu sytuacjach zaczyna być – jak można odnieść wrażenie, dość systemowo – kwestionowane przez administrację podatkową i znajduje wyraz na kilku płaszczyznach, które wskazujemy poniżej.
W ostatnim czasie Szef KAS uznał, że w sytuacji, gdy zakładana jest spółka zależna, z którą umowy B2B zawierają byli pracownicy spółki – matki, mamy do czynienia z „fikcyjnym samozatrudnieniem”, odmawiając tym samym wydania opinii zabezpieczającej. Takie działanie – zdaniem Szefa KAS – ma na celu obejście przepisów prawa podatkowego (w szczególności ograniczeń w wyborze podatku liniowego czy ryczałtu). Szef KAS nie podzielił też argumentów biznesowych wnioskodawcy, uznając je za sztuczne i możliwe do zastąpienia innymi rozwiązaniami. Przykładowo, argument podatnika o większej elastyczności zatrudnienia w przypadku B2B został przez Szefa KAS „zbity” wskazaniem możliwości zawierania umów o pracę na czas określony czy część etatu lub korzystaniem z tzw. body leasingu.
Kwestionowanie samozatrudnienia wydaje się także przybierać na sile w przypadku managerów wyższego szczebla, pełniącym podwójne role w spółkach (przykładowo – członek zarządu spółki pełniący funkcję na podstawie powołania lub kontraktu menedżerskiego, świadczący jednocześnie na rzecz tej spółki usługi B2B w ramach prowadzonej przez siebie JDG). Odmowy wydawania interpretacji podatkowych uzasadniane są zasadniczo tym, że podwójny system zatrudnienia – wg fiskusa – wskazuje na sztuczność takiej konstrukcji, zaś jego prawdziwym celem jest zamiar obniżenia poziomu opodatkowania w relacji B2B z uwagi na niski ryczałt. Dodatkowo skarbówka wskazuje, że wynagrodzenie dla przedsiębiorcy spółka zaliczy sobie w poczet kosztów podatkowych dzięki czemu obniży podatek także i sobie (argument ten podnoszony jest mimo to, że przecież wypłatę wynagrodzenia z tytułu powołania także spółka uznałaby za koszt uzyskania przychodu).
Należy odnotować także, że nowy Szef PiP poinformował, że trwają prace legislacyjne nad umożliwieniem inspektorom pracy wydawania decyzji, na mocy której umowa cywilnoprawna będzie uznana za umowę o pracę. Takie przekwalifikowanie może dotyczyć zarówno umów B2B jak i umów zlecenia czy o dzieło. Według zapowiedzi – decyzje mają być wydawane jedynie w przypadkach nadużycia prawa. Za takie będą natomiast postrzegane umowy B2B mające cechy stosunku pracy.
W praktyce raportowania MDR można również coraz częściej spotkać się z podejściem „ostrożnościowego raportowania” zawieranych umów B2B, w szczególności w przypadku przejść z umów o pracę na umowę o współpracę w ramach tego samego podmiotu lub w ramach tej samej grupy kapitałowej.
Sumując wszystko powyższe, można odnieść uzasadnione wrażenie, że rynek samozatrudnienia będzie w nadchodzącym czasie podlegał skrupulatnej weryfikacji i umowy niespełniające tzw. „testu przedsiębiorcy” będą kwestionowane przez administrację podatkową. W związku z powyższym, rekomendujemy Państwu przegląd treści dotychczas zawartych umów B2B jak i analizę faktycznych warunków ich wykonywania (przeprowadzenie „testu przedsiębiorcy”), zarówno w przypadku managerów wyższego szczebla, jak i wszystkich innych współpracowników, wyposażając się tym samym w argumentację obronną na wypadek wejścia w spór z Fiskusem (defence file).
lip 30, 2024 | artykuły, blog
Olimpiada już trwa. Zdobywczyni pierwszego medalu dla Polski Klaudia Zwolińska jakiś czas temu miała obawy, czy poradzi sobie bez wsparcia finansowego. Wszystkim podatnikom, którzy chcieliby wesprzeć sportowców (zwłaszcza tych początkujących) przypominamy o możliwości skorzystania z tzw. ulgi na sport. Pozwala ona na odliczenie od podstawy opodatkowania kwoty stanowiącej 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność sportową.
Prawo do ulgi dają koszty poniesione na finansowanie:
- klubu sportowego, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie, na realizację celów wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy;
- stypendium sportowego;
- imprezy sportowej, niebędącej masową imprezą sportową, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 616).
Niestety, klub sportowy nie może działać w celu osiągnięcia zysku. W pierwszym odruchu w przychodzi nam do głowy stereotypowa myśl, że taki klub musi być np. stowarzyszeniem. Takie myślenie nie jest prawidłowe. Sponsorowany klub sportowy może działać w formie spółki akcyjnej, co potwierdził DKIS w interpretacji z 13.10. 2022 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.40.2022.2.KW.
DKIS wskazał, że zastrzeżenie odnośnie do formy prawnej funkcjonowania klubu sportowego nie zostało zamieszczone w powołanym art. 18ee ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT, art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie. Co więcej, na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy o sporcie, w przypadku gier zespołowych w skład ligi zawodowej mogą wchodzić wyłącznie te kluby sportowe, które działają jako spółki akcyjne lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zdaniem DKIS to ponad wszelką wątpliwość oznacza, że taka forma prowadzenia klubu sportowego (sp. z o.o., S.A.) jest nie tylko typową, ale wręcz obligatoryjną w niektórych przypadkach.
Warto dodać, że w ww. interpretacji DKIS uznał także za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym w żadnej z regulacji ustawy o CIT ustawodawca nie warunkuje zastosowania odliczenia na podstawie art. 18ee ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18ee ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT jednoznacznym wskazaniem/ewidencjonowaniem przez podatnika, na co wydatkował środki sponsorowany. Ustawa o CIT wymaga jedynie, aby to podatnik korzystający z odliczenia składając zeznanie roczne zamieścił wykaz poniesionych przez niego kosztów. Dla zastosowania odliczenia od dochodu, o którym mowa w art. 18ee ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18ee ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT Spółka nie musi prowadzić szczegółowej analizy sposobu wydatkowania środków pozyskanych od niej przez Klub Sportowy w ramach umowy sponsoringu.
W naszej ocenie warto jednak aby umowa sponsoringu zawierała oświadczenie klubu sportowego o tym, na co będą wydatkowane środki otrzymane od sponsora.
Ulga na sport pozornie wydaje się dość ograniczona, jednak jeśli chcemy cieszyć się z medali w przyszłości, nie bójmy się z niej korzystać.
lip 8, 2024 | artykuły, blog
Niedawno opublikowane zostało pisemne uzasadnienie wyroku NSA potwierdzające, że dochody z tytułu programu motywacyjnego opartego o RSU opodatkowane są jeden raz a nie trzy, jak chciała skarbówka. Pełnomocnikiem podatnika w tym korzystnym wyroku był Arkadiusz Łagowski.
Trochę historii…
Pracownik polskiej spółki stanął w obliczu problemu podatkowego związanego z udziałem w programie motywacyjnym opartym na zastrzeżonych jednostkach akcyjnych (RSU). Projekt miał na celu motywowanie pracowników poprzez udzielanie im prawa do nabycia akcji spółki-matki w ustalonych okresach.
Program został uruchomiony w 2012 przez Grupę Kapitałową, na której czele stała spółka z siedzibą w USA, stanowiąca spółkę-matkę podmiotu polskiego.
W ramach programu, pracownikom przyznawana była określona ilość jednostek RSU, które były niezbywalne i realizowane w transzach – np. pracownik nabywał 25% przydzielonych jednostek po roku, a kolejne 25% po dwóch latach (czyli w sumie nabywał 50%).
Prawo do RSU było przyznawane na podstawie uchwały zarządu spółki-matki, a jego warunki nie były zawarte w umowach o pracę. W przypadku rozwiązania umowy o pracę, pracownik tracił wszystkie niezrealizowane uprawnienia RSU.
Pracownik od 2016 roku wykazywał w rocznych zeznaniach podatkowych otrzymanie praw do akcji spółki dominującej jako dochód z innych źródeł, a przychód z odpłatnego zbycia akcji jako dochód z kapitałów pieniężnych. Od 2018 roku wykazywał dodatkowo dochód ze zbycia akcji jako dochód ze stosunku pracy. W konsekwencji jednak takie działanie prowadziło do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu.
Problem pojawił się, gdy pracownik zwrócił się z zapytaniem do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o konsekwencje podatkowe związane z nieodpłatnym otrzymaniem RSU i akcji przed 1 stycznia 2018 r. Jego wątpliwości odnosiły się do tego, czy otrzymanie RSU i akcji stanowi dla niego faktycznie przychód do opodatkowania oraz kiedy takowy przychód powstaje.
Rok 2018 ma znaczące znaczenie w rozpatrywanej sprawie, ponieważ wtedy zaczął obowiązywać art. 24 ust. 11-11b ustawy o PIT, przesuwając moment uznania za przychód nabytych akcji w ramach programów motywacyjnych na czas ich zbycia. Przed tą zmianą przepisy określające, kiedy dochodzi do powstania przychodu z udziału w programach motywacyjnych nie były jednoznacznie sprecyzowane.
Od 1 stycznia 2018 roku, przepisy odnoszące się do programów motywacyjnych objęły dochody osób uprawnionych do objęcia lub nabycia akcji spółek akcyjnych, które mają swoją siedzibę lub zarząd na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub krajów, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Warto zauważyć, że Polska i Stany Zjednoczone są związane konwencją w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną (sygn. 0115-KDIT1.4011.149.2020.3.MN z 30 czerwca 2020 roku), która niekorzystnie dla pracownika rozstrzygnęła wątpliwości podatkowe. DKIS uznał, że pracownik w ramach udziału w programie RSU będzie obciążony potrójnym opodatkowaniem: przy przyznaniu praw do akcji, przy nabyciu akcji oraz w chwili ich sprzedaży. Dodatkowo, stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wykluczyło uznanie przedstawionego przez pracownika programu RSU za motywacyjny w świetle art. 24 ust. 11-12a, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem DKIS przyznanie pracownikowi RSU generowało przychód z innych źródeł bez względu na to, czy przyznanie nastąpiło przed, czy po 1 stycznia 2018 roku. Ponadto nabycie akcji na podstawie RSU, niezależnie od tego, czy miało miejsce przed czy po 1 stycznia 2018 r. jest traktowane jako przychód z praw majątkowych. Z kolei odpłatne zbycie akcji jest uznawane za przychód z kapitałów pieniężnych.
Interpretacja DKIS została zaskarżona, a WSA w Gdańsku w swoim wyroku (sygn. akt I SA/Gd 819/20 z 16 grudnia 2020 r.) wskazał, że wykładnia przepisów dokonana przez organ podatkowy jest nieprawidłowa. Zdaniem sądu:
Otrzymanie uprawnienia do nabycia akcji (RSU), jak i nabycie akcji na podstawie RSU, są neutralne podatkowo w dacie takiego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia akcji, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się rzeczywisty przychód z nabycia akcji. Cechą akcji jest bowiem to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia – w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży, a kosztami poniesionymi na ich nabycie.
WSA uchylił więc interpretację indywidualną i wskazał, że przychód do opodatkowania powstanie dopiero w momencie zbycia akcji, a zastosowanie będzie miała stawka 19% PIT.
DKIS, nie zgadzając się z sądem pierwszej instancji i podtrzymując swoje stanowisko dotyczące potrójnego opodatkowania w ramach jednego programu motywacyjnego, złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Po długim, bo aż trzyletnim okresie oczekiwania na orzeczenie NSA w sprawie, sąd kasacyjny jednomyślnie opowiedział się za stanowiskiem WSA w Gdańsku.
W wydanym 16 stycznia 2024 r. (sygn. II FSK 452/21) wyroku NSA uznał, że w stanie prawnym obowiązującym zarówno przed, jak i po roku 2018, opodatkowanie następuje wyłącznie raz: na etapie sprzedaży akcji. Potrójne opodatkowanie zaproponowane przez KIS jest zatem błędem.
DKIS uznając, że przyznanie RSU przez spółkę amerykańską stanowi dla pracownika przychód z innych źródeł oraz traktując sprzedaż akcji nabytych przez realizację RSU jako przychód z kapitałów pieniężnych, narusza zasadę opodatkowania tego samego dochodu tylko z jednego źródła.
NSA (wbrew opinii DKIS) uznał, iż program RSU należy uznać za motywacyjny w rozumieniu art. 24 ust.11b pkt 2 ustawy o PIT. Przez taki system bowiem rozumie się system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały zgromadzenia walnego przez spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że spółka której akcje obejmował w ramach programu była spółką dominująca w stosunku do spółki będącej jej pracodawcą i wypłacającej mu świadczenie:
Sposób nabycia akcji może być bezpośredni lub być wynikiem realizacji praw z papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, nie musi być zatem częścią wynagrodzenia wypłacanego bezpośrednio przez pracodawcę – tym samym program stanowi program motywacyjny.
NSA uznał także, że otrzymanie nieodpłatnie RSU przez pracowników stanowi tylko obietnicę otrzymania przychodu w przyszłości. RSU są bowiem niezbywalne, a ich wymiana na akcje zależy od spełnienia określonych warunków, w tym upływu czasu. Nie można przyjąć, że w chwili ich otrzymania jednostek RSU pracownicy otrzymują jakiekolwiek ostateczne korzyści majątkowe:
Otrzymane przez skarżącego RSU stanowi w istocie ekspektatywy uzyskania w przyszłości akcji spółki dominującej jak wskazano wyżej powinno ono być uznane za pochodny instrument finansowy.
NSA również skomentował stanowisko DKIS, zgodnie z którym powstanie przychodu po stronie pracownika już w momencie objęcia udziałów (przed 1 stycznia 2018 r.) będzie przychodem z kapitałów pieniężnych.
Sąd wyjaśnił, że przychodami z kapitałów pieniężnych są przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych i realizacji praw z tych instrumentów, a koniecznym warunkiem powstania obowiązku podatkowego jest uzyskanie przychodu, czyli definitywnego przysporzenia po stronie podatnika.
W omawianej sytuacji przyznanie praw z jednostek RSU zakłada bezpłatne przekazanie akcji spółki, która program ten organizuje, osobie uprawnionej.
Podsumowując, samo otrzymanie praw do akcji nie generuje przychodu. Można to interpretować jako jedynie wstępną zapowiedź przyszłego przychodu. W momencie przekazania akcji nie można jeszcze określić, czy i kiedy akcje zostaną sprzedane, ani jaka będzie ich wartość. Opodatkowanie przychodów z akcji jest więc przesunięte w czasie. Podatnik zostanie obciążony podatkiem dopiero przy sprzedaży akcji, a nie – jak mogłoby się wydawać z założeń organu podatkowego – w trzech momentach: przy przyznaniu praw do akcji, przy faktycznym otrzymaniu akcji oraz przy ich sprzedaży.
Warto jednak zauważyć, że istnieje wiele różnych rodzajów programów opartych o akcje i inne instrumenty finansowe. Dodatkowo niekiedy są one przyznawane przez inny podmiot niż przez pracodawcę lub podmiot z tej samej grupy kapitałowej (np. wtedy gdy pracodawcą jest pośrednik). Nie zawsze zatem dochód będzie zatem opodatkowany jednorazowo. Każdy przypadek należy zatem analizować oddzielnie.