Dnia 16 marca 2026 r. opublikowano projekt ustawy przewidujący zmiany m.in. w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) oraz podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Aktualnie projekt znajduje się na etapie opiniowania.
W dalszej części przedstawiamy wybrane – w naszej ocenie najistotniejsze – zagadnienia wynikające z proponowanych zmian. Dla przejrzystości zostały one pogrupowane tematycznie, w szczególności w obszarach dotyczących IP Box, estońskiego CIT oraz relacji pomiędzy podmiotami powiązanymi.
1. Zmiany związane z opodatkowaniem transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi:
Powrót do pomysłu ukrytej dywidendy?
Projekt wprowadza przepisy ograniczające zaliczanie do kosztów podatkowych wydatków traktowanych jako „ukryta dywidenda”.
Nowe przepisy przewidują, że niektóre wydatki ponoszone przez spółkę na rzecz podmiotów powiązanych (np. wspólników lub firm z nimi powiązanych) nie będą mogły być zaliczane do kosztów podatkowych.
Ustawodawca chce ograniczyć sytuacje, w których zysk ze spółki jest „wyprowadzany” w inny sposób niż poprzez dywidendę – np. poprzez:
-
- usługi doradcze świadczone przez wspólnika,
- inne świadczenia realizowane przez podmioty powiązane.
Dotychczas takie wydatki często:
-
- były kosztem podatkowym dla spółki (czyli obniżały CIT),
- a jednocześnie były opodatkowane niższą stawką po stronie wspólnika (np. ryczałtem 8,5%).
2. Propozycja zmian dla ryczałtowców:
Wyższa stawka dla transakcji z podmiotami powiązanymi.
Projekt zakłada wprowadzenie stawki 17% dla przychodów uzyskiwanych m.in. z:
-
- najmu i dzierżawy,
- umów dotyczących własności intelektualnej,
jeżeli są one realizowane na rzecz podmiotów powiązanych.
Dodatkowe opodatkowanie przychodów z najmu. W przypadku najmu na rzecz podmiotów powiązanych: przychody do 100 tys. zł będą opodatkowane według podstawowych zasad, z kolei nadwyżka ponad ten limit będzie objęta stawką 15%.
3. Zmiany w IP Box:
IP Box – minimalny poziom zatrudnienia.
Projekt wprowadza nowy warunek korzystania z ulgi IP Box – aby skorzystać z preferencji, podatnik będzie musiał spełnić jeden z poniższych warunków:
-
- zatrudniać co najmniej 3 osoby na umowę o pracę przez większość roku (minimum 300 dni), lub
- ponosić odpowiednio wysokie koszty wynagrodzeń dla co najmniej 3 osób (na określonym poziomie powiązanym z przeciętnym wynagrodzeniem).
Dodatkowo osoby te nie mogą być podmiotami powiązanymi z podatnikiem. Celem proponowanej zmiany jest przesunięcie ulgi w stronę większych, bardziej zorganizowanych podmiotów oraz ograniczenie wykorzystywania jej wstecz poprzez korekty podatkowe.
Danina solidarnościowa a IP Box – dochody objęte preferencyjną stawką 5% (IP Box) będą wliczane do podstawy daniny solidarnościowej.
4. Zmiany w estońskim CIT (ryczałt od dochodów spółek):
Wprowadzenie definicji „wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą”.
Projekt wprowadza definicję, zgodnie z którą wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą są w szczególności:
-
- Wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów, zachowanie źródła przychodów, zabezpieczenie źródła przychodów.
- Wszelkiego rodzaju opłaty i należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym, czyli np.: kary, grzywny, sankcje administracyjne lub podatkowe.
Doprecyzowanie definicji „ukrytych zysków”.
W uzasadnieniu do projektu nowelizacji, wskazano, że dotychczasowe przepisy były nieprecyzyjne i powodowały liczne wątpliwości – w szczególności w zakresie tego, kiedy dane świadczenie na rzecz wspólnika powinno być uznane za tzw. ukryty zysk. Wobec czego, w projekcie usunięto niejasne kryterium „związku z prawem do udziału w zysku”, a jednocześnie wprost wskazano, że za ukryte zyski mogą być uznane m.in.:
„wszelkiego rodzaju opłaty i należności:
-
- wynikające z umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze,
- za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub wartości, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4-7,
- z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń, oraz świadczeń o podobnym charakterze, oraz
wynagrodzenie wypłacone wspólnikowi z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych.”
Jednocześnie wprowadzono dodatkowe doprecyzowanie – z kategorii ukrytych zysków wyłączono m.in.:
-
- zakup towarów, materiałów i surowców wykorzystywanych w działalności,
- zakup usług, które są dalej odsprzedawane lub służą do wytworzenia oferowanych produktów/usług.
Likwidacja możliwości zmiany formy opodatkowania na ryczałt przed końcem roku podatkowego.
Projekt zakłada wyłączenie możliwości wejścia w estoński CIT „w trakcie roku”.
Uznawanie sprawozdań finansowych podpisanych po terminie.
Sprawozdania sporządzane na potrzeby wejścia w estoński CIT będą uznawane za prawidłowe nawet wtedy, gdy zostaną podpisane po terminie przez kierownika jednostki lub osobę prowadzącą księgi.
Domniemanie dotyczące momentu rozpoznania dystrybucji zysku netto po wyjściu z estońskiego CIT.
Dotychczas podatek od zysków wypracowanych w okresie estońskiego CIT był płacony dopiero w momencie ich wypłaty, co w praktyce pozwalało na znaczne odroczenie opodatkowania oraz przypisywanie wypłat do zysków z wcześniejszych okresów. Po zmianie przyjmuje się, że każda wypłata zysku po wyjściu z estońskiego CIT jest w pierwszej kolejności traktowana jako wypłata zysków z tego okresu. W konsekwencji oznacza to obowiązek zapłaty podatku niezależnie od tego, kiedy zysk faktycznie został wypracowany. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której z uchwały o podziale zysku jednoznacznie wynika, że wypłata dotyczy zysków sprzed okresu estońskiego CIT – w takim przypadku możliwe jest uniknięcie opodatkowania na nowych zasadach.
Liberalizacja warunku zatrudnienia w ryczałcie od dochodów spółek.
Dotychczas przepisy nie pozwalały łączyć różnych form zatrudnienia – należało mieć albo 3 osoby na umowie o pracę, albo 3 osoby na umowach cywilnoprawnych. W praktyce oznaczało to, że np. 2 osoby na zleceniu i 1 na etacie nie spełniały warunku. Po zmianie możliwe będzie łączenie tych form – wynagrodzenia z umów o pracę i innych umów będą sumowane. Na ten moment projekt znajduje się na etapie opiniowania i może ulec zmianom, będziemy Pana informować na bieżąco o postępach w pracach nad projektem oraz o ewentualnych zmianach w zakresie przepisów o estońskim CIT.
5. Amortyzacja w spółkach nieruchomościowych.
Projekt wprowadza:
-
- Zakaz amortyzacji nieruchomości klasyfikowanych jako inwestycje długoterminowe w bilansie.
- Celem jest ograniczenie tworzenia sztucznej tarczy podatkowej i zwiększenie spójności między wynikiem finansowym a dochodem podatkowym.
Zakaz zmiany stawek amortyzacyjnych po terminie złożenia zeznania.
-
- Wybór stawki amortyzacyjnej będzie musiał być dokonany do terminu złożenia zeznania podatkowego za dany rok.
- Celem jest zapobieganie retroaktywnym zmianom, które pozwalały sztucznie obniżać koszty w celu optymalizacji podatkowej.
- Regulacja nie odbiera podatnikom swobody wyboru stawki, ale jasno określa moment podjęcia decyzji.
Projekt przewiduje szereg istotnych zmian podatkowych, które mogą wpłynąć na sposób rozliczeń oraz prowadzenia działalności. Na tym etapie są to jeszcze propozycje legislacyjne i nie jesteśmy w stanie ocenić jaki będzie ich ostateczny kształt i czy w ogóle wejdą w życie, niemniej już teraz warto mieć świadomość kierunku planowanych zmian i ich potencjalnych konsekwencji.
W przypadku pytań lub potrzeby analizy skutków zmian zapraszamy do kontaktu.
