KSeF coraz bliżej

wrz 29, 2025 | artykuły, blog

KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur, wprowadza nową formę dokumentów sprzedaży. ​Jest to tzw. faktura ustrukturyzowana (e-faktura), elektroniczny dokument o ściśle określonym formacie XML, który może być automatycznie odczytywany przez odpowiednie oprogramowanie. Co więcej, KSeF zmienia sposób wystawiania i doręczania faktur. Obecny model wystawiania faktur w wewnętrznych programach i bezpośredniego dostarczania ich kontrahentowi, zastąpi model przesyłania faktur do centralnego systemu, z którego kontrahent (poza pewnymi wyjątkami) powinien je pobrać.

Co ważne, KSeF zapewnia również organom podatkowym bieżący dostęp do faktur, co ma na celu umożliwienie wszczynania bardziej precyzyjnych kontroli i uproszczenie ich przebiegu.

Harmonogram KSeF 

    • 1 stycznia 2022 r. – wejście w życie KSeF, ale korzystanie jest dobrowolne; w okresie dobrowolnego stosowania KSeF fakturę można wystawić na dotychczasowych zasadach poza systemem.​ 
    • 27 sierpnia 2025 r. – Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur, co kończy proces legislacyjny na poziomie ustawodawczym.

Dla kogo KSeF będzie obowiązkowy? 

KSeF będzie obowiązkowy: 

    • od 1 lutego 2026 roku dla dużych podmiotów (którzy w roku 2024 przekroczyli 200 mln złotych obrotów brutto), 
    • od 1 kwietnia 2026 roku dla wszystkich pozostałych podmiotów. 

Od 1 kwietnia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. mikroprzedsiębiorcy będą mogli wystawiać faktury w postaci papierowej lub elektronicznej, pod warunkiem, że łączna wartość sprzedaży (wraz z podatkiem) udokumentowana tymi fakturami w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10 000 zł. 

Jak działa KSeF?  

KSeF umożliwia wystawianie faktur ustrukturyzowanych w formacie XML za pomocą zintegrowanego oprogramowania finansowo-księgowego. System automatycznie sprawdza zgodność dokumentu ze standardem (właściwy schemat XML faktury) i przypisuje fakturze unikalny numer. Po wystawieniu faktury, jej nadawca otrzymuje urzędowe poświadczenie odbioru (UPO). Odbiorca faktury może uzyskać dostęp do dokumentu, logując się do KSeF lub korzystając z tzw. dostępu anonimowego, podając odpowiednie dane dotyczące faktury. 

Wystawianie faktur w KSeF nie będzie wymagało zgody odbiorcy faktury. Niemniej, w ściśle określonych przypadkach (jak np. transakcje z kontrahentami zagranicznymi, nieposiadającymi stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, czy w relacjach z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej) podatnik będzie zobowiązany do udostępnienia faktury poza KSeF, w sposób uzgodniony z nabywcą.  

W uproszczeniu proces korzystania z KSeF wygląda następująco:  

    • przedsiębiorca tworzy fakturę w swoim systemie do fakturowania, 
    • wysyła ją do KSeF, która po przetworzeniu uznawana jest za fakturę ustrukturyzowaną; 
    • nabywca pobiera ze swojego konta w KSeF tę fakturę i może ją zaksięgować w ewidencjach księgowych swojej firmy. 

Jakich faktur nie dotyczy KSeF? 

Zgodnie z artykułem 106ga ustawy o VAT, który będzie obowiązywał od 1 lutego 2026 r. obowiązek wystawiania faktur w KSeF nie będzie dotyczyć faktur wystawianych: 

  1. przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju; 
  2. przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę; 
  3. przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach (procedura nieunijna VAT OSS, szczególna procedura w zakresie świadczenia usług międzynarodowego okazjonalnego przewozu drogowego osób, procedura IOSS); 
  4. na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej; 
  5. w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach rozporządzenia wydanych na podstawie art. 106s. 

Rozporządzenie, o którym piszemy w pkt 5 powyżej jest obecnie na etapie projektu. Projekt zakłada wyłączenie z KSeF dla: 

    • świadczenia usług przejazdu autostradą płatną, udokumentowanych fakturami w formie biletu jednorazowego; 
    • świadczenia usług przewozu osób na dowolną odległość: kolejami normalnotorowymi, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, udokumentowanych fakturami w formie biletu jednorazowego; 
    • świadczenia usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które są pobierane opłaty trasowe; 
    • świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41 ustawy o VAT (zasadniczo tzw. transakcje o charakterze finansowym); 
    • dostawy towarów i świadczenia usług, udokumentowanych fakturami wystawianymi w ramach tzw. samofakturowania, jeśli nabywca albo sprzedawca towarów lub usług nie jest zidentyfikowany na potrzeby danej czynności za pomocą numeru identyfikacji podatkowej (NIP) – w tym zakresie z pewną możliwością niekorzystania z wyłączenia i wystawiania faktur w KSeF.  

Wdrożenie KSeF to proces wymagający czasu, zaangażowania i dobrej organizacji. Obejmuje nie tylko aspekty techniczne, ale również podatkowe i przekłada się na konieczność wprowadzenia bardzo istotnych zmian w procesach, procedurach wewnętrznych, umowach, regulaminach.   

Wraz z wejściem w życie KSeF Ministerstwo Finansów zapowiada uproszczenia i automatyzację. Będą one dla podatników szansą tylko pod warunkiem, że odpowiednio przygotują się do nadchodzących zmian. 

Kiedy dotacja jest opodatkowana VAT?

wrz 24, 2025 | artykuły, blog

Dotacje to forma bezzwrotnego wsparcia finansowego udzielanego najczęściej przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego, fundusze unijne lub inne instytucje publiczne. Ich celem jest wspieranie określonych działań np. rozwoju przedsiębiorczości, inwestycji, ochrony środowiska czy innowacji. Otrzymane środki mogą więc stanowić istotne źródło finansowania dla firm i organizacji, które chcą rozwijać swoją działalność lub realizować konkretne projekty. 

Zgodnie z Ustawą o finansach publicznych, dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. 

Istnieją trzy podstawowe rodzaje dotacji: 

    • dotacje celowe – ten rodzaj dotacji finansowany jest z budżetu państwa i ma za zadanie wspomagać finansowo inwestycje państwowych jednostek, na przykład: agencji wykonawczych, jednostek samorządu terytorialnego, instytutów naukowych czy jednostek spoza sektora finansów publicznych; 
    • dotacje przedmiotowe – mają na celu stymulowanie produkcji określonych wyrobów oraz usług, w związku z czym przyznaje się je przedsiębiorcom wytwarzającym dane produkty lub świadczącym objęte dotacją usługi oraz podmiotom rolniczym; 
    • dotacje podmiotowe – ich celem jest dofinansowanie wyłącznie działalności bieżących, określonych w odrębnej ustawie lub umowie międzynarodowej. 

Z punktu widzenia podatkowego pojawia się jednak istotne pytanie: jak traktować dotacje na gruncie VAT?  Warto wiedzieć, że choć z pozoru może się tak wydawać, to nie każda dotacja jest neutralna podatkowo.  

Zgodnie z art. 29a ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. 

Zgodnie z powyższym, tylko od dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę oferowanych towarów lub usług, podmiot, który ją otrzymuje powinien zapłacić VAT.   

Jeżeli z kolei dotacja jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale nie wpływa bezpośrednio na cenę sprzedawanych towarów czy świadczonych usług, wówczas jej otrzymanie nie wiąże się z koniecznością zapłaty VAT. Mowa tu o sytuacjach, gdy wsparcie ma charakter ogólny i nie przekłada się na obniżenie ceny dla klientów. Z pozoru, odróżnienie dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę od dotacji pozbawionej takiego charakteru wydaje się proste. Jednakże, przepisy nie określają, co należy rozumieć poprzez „bezpośredni wpływ na cenę”.   Z tego powodu, w praktyce często powstaje pytanie: które dofinansowania można uznać za na tyle powiązane z ceną, że należy odprowadzić od niego VAT, a które pozostają, poza tym obowiązkiem? 

Jako klasyczny przykład dotacji podlegających VAT wskazuje się: refundacje części ceny leków przez NFZ, czy dopłaty do biletów ulgowych dla firm świadczących przewozy pasażerskie. W takich przypadkach przedsiębiorca otrzymuje część ceny bezpośrednio od odpowiedniego organu lub instytucji zamiast od klienta. Ważne jest przy tym, że obowiązek podatkowy powstaje w dwóch momentach: po raz pierwszy co do zasady w momencie dokonania sprzedaży (w kontekście ceny płaconej przez klienta), a po raz drugi w chwili wpływu środków na rachunek bankowy przedsiębiorcy (w kontekście otrzymanej dotacji). Otrzymanie wynagrodzenia od więcej niż jednego podmiotu, a także rozproszenie momentu powstania obowiązku podatkowego, rodzi także pytania o to, jak należy dokumentować realizowane świadczenie dla celów VAT (czy podatnik powinien wystawić jeden, czy dwa dokumenty, jakie dokumenty będą właściwe – faktura czy nota, czy na dokumencie wystawianym na rzecz klienta należy wykazać także kwotę dotacji).  

Z kolei, jako przykład dotacji niepodlegających opodatkowaniu VAT można wskazać m.in. dotacje otrzymywane przez Regionalne Centra Krwiodawstwa na realizację celów statutowych bądź dotacje otrzymywane z programów rozwoju danych obszarów. 

Jednakże, klasycznych przykładów jak opisane powyżej w praktyce nie ma tak dużo, a w wielu sytuacjach mogą występować problemy z określeniem, czy dotacja ma wpływ na cenę, a w konsekwencji czy powinno się od niej zapłacić VAT. Przykładami takich dotacji mogą być np. dofinansowania przyznawanie przez NCBiR (z pozoru powiązane wyłącznie z ogółem działalności), czy też dofinansowania z programów unijnych na inwestycje realizowane przez gminę (różnie traktowane w praktyce polskich organów podatkowych).  

Podsumowując, dotacja podlega VAT tylko wtedy, gdy jest w sposób indywidualny i wymierny powiązana z ceną konkretnego świadczenia tj. wtedy, gdy dzięki niej cena towaru lub usługi dla klienta zostaje obniżona o określoną kwotę. Jeśli natomiast taki bezpośredni związek nie występuje, a dotacja nie stanowi elementu wynagrodzenia za konkretne dostawy towarów lub usług, można ją uznać za płatność, od której nie należy płacić VAT. 

Innymi słowy, samo otrzymanie dofinansowania nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek ten pojawia się dopiero wtedy, gdy dotacja wpływa na cenę konkretnego świadczenia, przykładowo w formie dopłaty do ceny produktu lub usługi. W takim przypadku dotacja staje się elementem podstawy opodatkowania VAT, uzupełniając cenę sprzedaży. 

Natomiast dotacje mające charakter ogólnego wsparcia działalności, których nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi VAT – czyli niezależne od ilości lub wartości dostarczanych towarów i usług – nie są uznawane za dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę, od których należałoby uiścić VAT. W praktyce oznacza to, że VAT dotyczy jedynie dotacji przedmiotowych, związanych bezpośrednio z konkretnymi świadczeniami, a nie tych o charakterze ogólnym, podmiotowym. Niemniej, tak jak wskazywaliśmy, choć kryterium rozróżnienia pomiędzy różnymi rodzajami dotacji wydaje się być łatwe w interpretacji, w praktyce wywołuje ono dużo wątpliwości. Zdarza się, że dotacja wydaje się być dotacją o charakterze ogólnym, ale po głębszej analizie, wykazuje subtelne powiązanie z ceną.  

Chętnie wesprzemy Państwa w przeanalizowaniu otrzymywanych dotacji pod kątem tego, czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT. Nieprawidłowości w tym zakresie mogą bowiem prowadzić do powstania zaległości podatkowych, a co za tym idzie konieczności uiszczenia odsetek za zwłokę, a w niektórych przypadkach także do nałożenia sankcji VAT i kar karno-skarbowych.  

Opodatkowanie hostingu WHT a narastające rozbieżności w orzecznictwie

sie 25, 2025 | artykuły, blog

Opodatkowanie usług hostingu podatkiem u źródła (WHT) od lat stanowi przedmiot sporu pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami. Problem wydaje się szczególnie istotny dla przedsiębiorstw korzystających z międzynarodowych usług IT, w których klasyczny hosting odgrywa kluczową rolę w codziennym funkcjonowaniu biznesu.

Najnowsze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego pokazują jednak, że zamiast jednolitości mamy do czynienia z coraz większą rozbieżnością w podejściu sądów.

Organy podatkowe: hosting to „użytkowanie urządzenia przemysłowego”.

Organy podatkowe konsekwentnie twierdzą, że wynagrodzenie za usługi hostingu powinno być traktowane jak opłata za użytkowanie (lub prawo do użytkowania) urządzeń przemysłowych. Taka kwalifikacja skutkuje obowiązkiem poboru podatku u źródła od płatności na rzecz zagranicznych kontrahentów.

NSA po stronie podatników – wyrok z 23 lipca 2025 r. sygn.: II FSK 1361/22 (na moment publikacji brak jest pisemnego uzasadnienia wyroku).

W wyroku z 23 lipca 2025 r. NSA zaprezentował korzystne podejście dla przedsiębiorców. Sąd podkreślił, że korzystanie z zagranicznych zasobów serwerowych bez fizycznego dostępu do urządzeń i wpływu na ich parametry nie może być uznane za użytkowanie urządzenia przemysłowego.

Zdaniem sądu, aby można było mówić o rzeczywistym użytkowaniu, podatnik musi mieć nad sprzętem kontrolę – możliwość zarządzania nim czy decydowania o sposobie jego wykorzystania. W przypadku klasycznego hostingu kryteria te nie są spełnione.

To kolejne orzeczenie wpisujące się w nurt korzystnej dla podatników linii orzeczniczej dotyczącej najmu serwerów.

Rozstrzygnięcia niekorzystne – przykład wyroku z 5 sierpnia 2025 r. sygn.: II FSK 1449/22 (na moment publikacji brak jest pisemnego uzasadnienia wyroku).

Równocześnie jednak inne składy NSA zajmują stanowisko odmienne. Przykładowo NSA w wyroku z 5 sierpnia 2025 r. stwierdził, że opłaty za hosting podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła. W ustnym uzasadnieniu wyroku podkreślono, że wystarczające jest znaczenie gospodarcze usługi dla działalności podatnika – niezależnie od fizycznego władztwa nad urządzeniem.

W związku z tym powstaje pytanie co robić? Skoro nawet sądy administracyjne nie są w stanie wypracować spójnego podejścia w tej sprawie?

W obliczu braku jednolitej linii orzeczniczej i interpretacyjnej zalecane jest:

1. Szczegółowe przenalizowanie umów i charakteru usług

Każda usługa związana z użytkowaniem serwerów/chmur/przestrzeni dyskowej, powinna być indywidualnie oceniona w świetle ustawy o CIT oraz postanowień odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

2. Rozważenie wniosku o interpretację indywidualną

W przypadku usług o istotnym znaczeniu ekonomicznym warto wystąpić o interpretację. Choć najczęściej interpretacje w sprawach hostingu są dla podatników niekorzystne, to jednak kolejnym krokiem może być zaskarżenie negatywnego rozstrzygnięcia do sądu, przed którym szanse na pozytywne rozstrzygnięcie są znacznie wyższe.

Potencjalne korzystne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego skutkowałoby uchyleniem dotychczasowej interpretacji oraz wydaniem nowego, zgodnego ze stanowiskiem wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Warto podkreślić, że pozytywna interpretacja zapewnia tzw. ochronę prawną, chroniącą podatnika przed kwestionowaniem przyjętego sposobu rozliczeń podatkowych w trakcie ewentualnej kontroli organów podatkowych.

Najnowsze wyroki NSA jednoznacznie pokazują, że w zakresie opodatkowania usług hostingu podatkiem u źródła nadal nie wykształciła się jednolita linia orzecznicza. Część rozstrzygnięć sprzyja podatnikom, podczas gdy inne potwierdzają stanowisko organów podatkowych.

W praktyce oznacza to konieczność szczególnej ostrożności przy rozliczaniu takich usług. Każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie, a w sytuacjach kluczowych dla działalności warto rozważyć zabezpieczenie się poprzez wystąpienie o interpretację indywidualną oraz, w razie potrzeby, wejście w spór przed sądem administracyjnym.

Nowe wyroki NSA w zakresie podatku akcyzowego

sie 25, 2025 | artykuły, blog

W ostatnim czasie zapadły istotne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które mogą mieć znaczenie dla dealerów samochodów w kontekście podatku akcyzowego, w szczególności w zakresie możliwości skorygowania deklaracji i odzyskania nadpłaconego podatku po otrzymaniu rabatu lub upustu posprzedażowego.

Do tej pory rozstrzygnięcia w podobnych sprawach nie były korzystne dla podatników. Organy podatkowe oraz wojewódzkie sądy administracyjne stały na stanowisku, że akcyza jako podatek jednofazowy nie może być korygowana po powstaniu obowiązku podatkowego, a więc otrzymane rabaty czy premie posprzedażowe nie wpływały na podstawę opodatkowania.

Sytuacja zmieniła się wraz z wyrokami NSA z 5 sierpnia 2025 r. (sygn. akt: I FSK 1527/22, I FSK 1583/22, I FSK 1584/22, I FSK 1636/22, I FSK 1637/22, I FSK 1658/22, I FSK 1690/22 – I FSK 1695/22). Wszystkie te wyroki zapadły w sprawie tej samej spółki i dotyczyły tożsamych przypadków: spółka (dealer samochodowy) zapłaciła podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia auta osobowego, a następnie dostała rabat w związku ze spełnieniem limitów / warunków sprzedaży określonych przez producenta w polityce marżowej.

NSA potwierdził, że po otrzymaniu takiego rabatu podatnik ma prawo skorygować deklarację akcyzową i ubiegać się o zwrot nadpłaty akcyzy. Oddalono skargi kasacyjne organów, które wcześniej odmawiały takiego zwrotu.

Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby przesłanki udzielenia rabatu były określone w umowie lub wynikały z polityki sprzedażowej producenta. Wówczas, nawet jeśli rabat zostanie przyznany po wewnątrzwspólnotowym nabyciu pojazdu, możliwe jest obniżenie podstawy opodatkowania i odzyskanie nadpłaconego podatku.

Warto zaznaczyć, że na moment publikacji wpisu dostępne jest jedynie ustne uzasadnienie wyroków – pisemne uzasadnienia jeszcze nie zostały opublikowane.

Skala spraw i pierwsze wygrane

Sprawa nie ma charakteru jednostkowego. Jak wynika z danych NSA, w Wydziale I Izby Finansowej zarejestrowano już ponad 120 postępowań dotyczących zwrotu akcyzy po rabatach i upustach posprzedażowych.

5 sierpnia 2025 r. zapadło 12 pierwszych rozstrzygnięć przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wszystkie korzystne dla podatnika. Wkrótce mają zapaść kolejne wyroki. To sygnał, że linia orzecznicza może zmienić się na szerszą skalę, choć dotychczas sądy nie zawsze prezentowały jednolite stanowisko.

Wcześniej bowiem można było spotkać zarówno wyroki korzystne dla podatników m.in. w latach 2013–2015 oraz w styczniu 2023 r., jak i orzeczenia, w których NSA podzielał stanowisko fiskusa, że podatek akcyzowy w przeciwieństwie do podatku VAT nie może być korygowany po jego zapłacie. Przykładem były wyroki z marca 2022 r. i lutego 2024 r., kiedy sąd uznał, że obniżka ceny auta sprowadzonego z zagranicy nie daje prawa do zwrotu nadpłaty akcyzy.

Co to oznacza dla dealerów?

Jeśli linia orzecznicza potwierdzona w sierpniowych wyrokach utrzyma się, dealerzy samochodowi korzystający z rabatów lub upustów posprzedażowych mogą mieć realną szansę na odzyskanie nadpłaconego podatku za wciąż nieprzedawnione okresy. Kluczowe będzie jednak odpowiednie udokumentowanie przesłanek udzielenia rabatu najlepiej wynikających z umowy lub polityki sprzedażowej producenta.

Jeżeli korzystali Państwo z rabatów czy upustów po sprzedaży, istnieje możliwość ubiegania się o zwrot nadpłaconego podatku za wciąż otwarte okresy. Możemy wesprzeć Państwa przedsiębiorstwo w całym procesie albo porozmawiać na spotkaniu jakie są dostępne opcje i z czym mogą się one wiązać.

Zmiany w Ordynacji Podatkowej

sie 21, 2025 | artykuły, blog

Ministerstwo Finansów opublikowało nową wersję projektu ustawy zmieniającej Ordynację Podatkową. Projekt jest obecnie na etapie opiniowania i przewiduje istotne zmiany w obszarach takich jak przedawnienie zobowiązań podatkowych, raportowanie schematów podatkowych (MDR) oraz techniczne usprawnienia procedur podatkowych.

Poniżej prezentujemy najważniejsze założenia i ich znaczenie dla podatników:

  1. Przedawnienie zobowiązań podatkowych – nowe podejście.
  • Koniec instrumentalnego zawieszania przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karno-skarbowego (KKS).

Obecnie zdarzają się sytuacje, gdy organy podatkowe decydują się na wszczęcie postępowania karno-skarbowego „chwilę” przed upływem terminu przedawnienia w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ramach nowelizacji planowane jest uchylenie przepisu o zawieszeniu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karno-skarbowego.

  • Odpowiedzialność karno-skarbowa nawet po przedawnieniu zobowiązania podatkowego.

Efektem uchylenia regulacji łączących zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych z wszczętym postępowaniem karno-skarbowym, będzie również uchylenie przepisu warunkującego przedawnienie przestępstwa skarbowego (a zatem odpowiedzialności karno-skarbowej) od faktu czy dane zobowiązanie podatkowe pozostaje w mocy czy też uległo przedawnieniu. W praktyce będzie to oznaczało, że nawet jeżeli na gruncie przepisów podatkowych zobowiązanie podatkowe przestanie być wymagalne, to podatnik wciąż będzie mógł ponieść odpowiedzialność karno-skarbową za przestępstwa związane z danym zobowiązaniem.

  • Zmiany dotyczące hipoteki i zastawu skarbowego.

Dotychczas zabezpieczenia takie jak hipoteka czy zastaw skutecznie blokowały przedawnienie zobowiązań podatkowych. Teraz ustanowienie zabezpieczenia będzie zawieszało bieg przedawnienia maksymalnie na 5 lat, a po wykreśleniu takiego zabezpieczenia termin będzie biegł dalej. To bardziej wyważone rozwiązanie, które ogranicza blokowanie przedawnienia na nieokreślony czas.

  • Wydłużenie przedawnienia przy korektach deklaracji na ostatnią chwilę.

Jeśli podatnik złoży korektę deklaracji na swoją korzyść w ostatnich 12 miesiącach przed przedawnieniem, termin ten zostanie wydłużony o rok. To mechanizm przeciwdziałający wykorzystywaniu korekt do „przedłużania” terminu przedawnienia.

  • GAAR i nieujawnione źródła przychodów.

Wszczęcie postępowania dotyczącego unikania opodatkowania (GAAR) zawiesi bieg przedawnienia, ale tylko pod warunkiem zakończenia sprawy decyzją w ciągu 2 lat. Natomiast w sprawach o dochód z nieujawnionych źródeł termin na wydanie decyzji zostanie wydłużony z 5 do 6 lat.

  1. Raportowanie schematów podatkowych tylko transgraniczne – koniec obowiązku raportowania krajowych schematów.

W zakresie obowiązków raportowania schematów podatkowych (MDR) projekt wprowadza duże uproszczenia:

  • Raportowanie tylko schematów transgranicznych.

Zniesione zostaną obowiązki raportowania schematów krajowych, co ograniczy zakres obowiązków wielu podmiotów.

  • Zwolnienie zawodów zaufania publicznego z obowiązku raportowania.

Radcowie prawni, adwokaci, doradcy podatkowi oraz rzecznicy patentowi nie będą musieli raportować schematów podatkowych, ale wciąż będzie na nich ciążył obowiązek poinformowania klienta o jego obowiązkach zgłoszeniowych, także w przypadku schematów standaryzowanych.

  • Likwidacja „białych list” i obowiązku MDR-2.

Projekt wycofuje pomysł wprowadzenia list wyłączeń z raportowania oraz znosi obowiązek składania zawiadomień MDR-2 (składne do tej pory przez promotora lub wspomagającego) do Szefa KAS.

  • Ułatwienia w terminach i podpisie informacji MDR-3.

Termin składania informacji MDR-3 zostanie wydłużony do końca czwartego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (w miejsce dotychczasowego obowiązku składania jej w terminie złożenia deklaracji podatkowej za każdy okres rozliczeniowy). Dodatkowo, możliwe będzie podpisanie informacji przez pełnomocnika.

  • Obniżenie kar za naruszenia MDR.

Maksymalnie 240 stawek dziennych za brak raportu, 120 stawek za opóźnienie wobec wcześniejszych 720 stawek dziennych za brak raportu. To złagodzenie sankcji, które w poprzedniej wersji projektu były uznawane za zbyt surowe.

  • Brak obowiązku posiadania procedury MDR.

Projekt nie wprowadza wymogu tworzenia i wdrażania procedur MDR po stronie podatników.

  • Możliwość uzupełnienia informacji MDR.

Informacje MDR będzie można uzupełniać zarówno przed, jak i po nadaniu numeru schematu podatkowego (NSP).

  1. Ułatwienia proceduralne i techniczne usprawnienia.

Projekt przewiduje też szereg rozwiązań, które mają ułatwić codzienne funkcjonowanie podatników i administracji:

  • Nowe limity w tym:

Podwyższenie kwoty uprawniającej do zapłaty podatku przez inny podmiot niż podatnik z 1 000 zł do 5 000 zł oraz umożliwienie automatycznych korekt organu podatkowego do 10 000 zł.  

  • Możliwość ubiegania się o umorzenie podatku jeszcze przed upływem terminu jego płatności.

Dotychczas podatnicy musieli czekać z wnioskiem o ulgę do momentu powstania zaległości podatkowej, narażając się na negatywne konsekwencje. Nowe przepisy obejmą zarówno podatki samorządowe o charakterze rocznym, jak i inne daniny, w tym podatek dochodowy, VAT oraz akcyzę.

  • Zdalne przesłuchania świadków i stron.

Organy podatkowe będą mogły prowadzić przesłuchania na odległość, a przesłuchiwani będą mieli prawo do nagrywania takich spotkań.

  • Brak wymogu podpisu pod decyzjami lokalnych podatków.

Decyzje elektroniczne w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego nie będą wymagały podpisu osoby upoważnionej, wystarczy jej identyfikacja – imię i nazwisko wraz ze stanowiskiem służbowym.

  • Prawa wspólników po rozwiązaniu spółki osobowej.

Po likwidacji spółki osobowej jej byli wspólnicy będą mogli składać korekty i wnioski o zwrot nadpłaty, podobnie jak ma to miejsce w spółkach cywilnych.

  • Doprecyzowanie zasad zaliczania wpłat ratalnych.

Jak czytamy w uzasadnieniu: „Wpłaty dokonane tytułem rat, na które rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku zalicza się na poczet raty o najwcześniejszym terminie płatności, nawet w przypadku posiadania innych zaległości o starszym terminie płatności, nieobjętych układem ratalnym”.

Podsumowując, projekt nowelizacji Ordynacji Podatkowej z 4 sierpnia 2025 r. wprowadza szereg istotnych zmian mających na celu uproszczenie i uporządkowanie procedur podatkowych oraz zwiększenie pewności prawa. Kluczowe modyfikacje dotyczą ograniczenia nadużywania przedawnienia, uproszczenia raportowania schematów podatkowych zgodnie z wymogami UE, a także wprowadzenia mechanizmów ułatwiających codzienne funkcjonowanie podatników tj. możliwość wcześniejszego umorzenia podatku czy zdalne przesłuchania. Dzięki tym zmianom polski system podatkowy ma stać się bardziej przejrzysty, sprawiedliwy i dostosowany do współczesnych potrzeb zarówno administracji, jak i przedsiębiorców.

Nieodpłatne zabezpieczenie między podmiotami powiązanymi

sie 20, 2025 | artykuły, blog

24 czerwca 2025 roku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) wydał interpretację indywidualną (0111-KDIB1-2.4010.178.2025.2.BD), która potwierdza utrwaloną już linię interpretacyjną w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnych poręczeń w transakcjach między podmiotami powiązanymi.

Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny: polska spółka uzyskała kredyt z banku, a zabezpieczeniem było nieodpłatne poręczenie udzielone przez zagraniczny podmiot powiązany. Polska spółka rozpoznała przychód z tytułu nieopłatnego świadczenia zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Przychód ten został jednorazowo rozpoznany w momencie złożenia oświadczenia o udzieleniu poręczenia, czyli w 2024 roku i wyceniony w oparciu o analizę porównawczą.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca zwrócił się do organu z następującymi pytaniami:

  1. Czy obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych występuje tylko w roku rozpoznania przychodu, czy również w kolejnych latach trwania poręczenia?
  2. Czy spółka może składać oświadczenie TPR-C o rynkowym charakterze cen także w latach następujących po roku otrzymania poręczenia?

Wnioskodawca uznał, że skoro przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia powstał tylko w 2024 roku, to obowiązek dokumentacyjny powinien również ograniczać się do tego roku. DKIS nie podzielił tego stanowiska. Organ wskazał, że:

„Transakcja poręczenia powinna być objęta dokumentacją cen transferowych w każdym, tj. pierwszym i kolejnym, roku podatkowym, o ile w danym roku podatkowym wystąpi obowiązek dokumentacyjny tj. wartość sumy gwarancyjnej przekroczy próg 10 000 000 zł”.

Innymi słowy, nawet jeśli przychód podatkowy został raz rozpoznany, to sama transakcja poręczenia trwa nadal. W efekcie należy co roku analizować, czy nie wystąpił obowiązek dokumentacyjny, tj. czy wartość transakcji nie przekroczyła ustawowego progu. To podejście podkreśla „trwały” charakter transakcji finansowych nawet tych, które wydają się jednorazowe w ujęciu podatkowym.

Drugą kwestią była możliwość składania oświadczenia o rynkowym charakterze cen transferowych w latach następujących po roku, w którym rozpoznano przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Spółka wskazywała, że skoro przychód został wykazany zgodnie z zasadą ceny rynkowej, to także w latach kolejnych może złożyć wymagane oświadczenie, mimo że już nie rozpoznaje przychodu.

Organ, powołując się na art. 11t ust. 2b ustawy o CIT, przyznał wnioskodawcy rację i wskazał, że w przypadku nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, uznaje się, że ceny transferowe są rynkowe, jeżeli przychód został wykazany zgodnie z zasadą ceny rynkowej. Według organu nie ma przy tym znaczenia, że przychód został rozpoznany wyłącznie w jednym roku podatkowym. Przepis umożliwia składanie oświadczenia o rynkowym charakterze cen także w kolejnych latach, w których transakcja (np. poręczenie) trwa. Takie podejście pozwala podatnikom na potwierdzeniu rynkowości transakcji w składanej informacji TPR-C również w latach następujących po rozpoznaniu przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Opisywana interpretacja zawiera kilka praktycznych podpowiedzi dla podatników:

    • Obowiązek dokumentacyjny trwa tak długo, jak trwa poręczenie. Nawet jeśli przychód podatkowy został rozpoznany jednorazowo.
    • Transakcja poręczenia (nawet nieodpłatnego) to relacja gospodarcza trwająca przez cały okres jej obowiązywania, a nie jednorazowe zdarzenie. Jeśli wartość sumy gwarancyjnej przekracza próg 10 mln PLN w danym roku, to konieczne jest sporządzenie dokumentów cen transferowych za ten okres.
    • Możliwość składania oświadczenia TPR-C także po roku rozpoznania przychodu. Zgodnie z art. 11t ust. 2b ustawy o CIT, nawet jeśli przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia został wykazany tylko raz (w momencie jego otrzymania/podpisania umowy, itp.) podatnik może w kolejnych latach składać oświadczenie o rynkowym charakterze cen. Warunkiem jest, aby przychód ten został wyceniony zgodnie z zasadą ceny rynkowej.

Uwaga: W naszej ocenie nieodpłatność transakcji nie wyłącza obowiązku aktualizacji jej warunków.

W przypadku długoterminowego odpłatnego poręczenia (m.in. na 7 czy 10 lat) może pojawić się konieczność zmiany warunków transakcji zgodnie z art. 11r ustawy o CIT. Może mieć to miejsce, jeśli w trakcie trwania transakcji dojdzie do istotnych zmian otoczenia gospodarczego lub upłyną 3 lata od sporządzenia ostatniej analizy cen transferowych i wyniki zaktualizowanej analizy wskażą na koniczność zmiany ustaleń między podmiotami powiązanymi.

Analogicznie należałoby postąpić w przypadku transakcji nieodpłatnej, bowiem żaden przepis nie wyłącza tych zasad w ich zakresie. Jednak należy mieć świadomość, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia mogą pojawić się trudności i wątpliwości jak dokonać aktualizacji warunków oraz jak wykazać dochowanie rynkowość, gdy przychód został wykazany w roku, który się przedawnił.

Podsumowując:

    • Nieodpłatne poręczenia to transakcje, których warunki również należy monitorować przez cały okres ich obowiązywania.
    • Obowiązek dokumentacyjny nie wygasa z chwilą rozpoznania przychodu – trwa tak długo, jak trwa poręczenie i przekroczony jest próg dokumentacyjny.
    • Oświadczenie TPR-C można składać również w kolejnych latach pod warunkiem, że pierwotnie przychód został ustalone zgodnie z zasadą ceny rynkowej.
    • Warunki transakcji trwających kilka lat mogą wymagać zmiany na skutek zmian otoczenia rynkowego (aktualizacja wyników analizy cen transferowych), co może budzić wątpliwości i problemy u podatników.